باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - خانه صنایع دستی و اقامتگاه بومگردی انگشت دونه به‌عنوان یک طرح نوآورانه در بافت تاریخی شیراز افتتاح شد. این طرح که با هدف رونق صنایع دستی و جذب گردشگران به شیراز راه‌اندازی شده، نشان‌دهنده تداوم امید و حرکت‌های مثبت در زمینه حفظ و معرفی فرهنگ و هنر این دیار است.

 مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس، در آیین افتتاح این مجموعه، ضمن تقدیر از همت بخش خصوصی در احیای بنا‌های واجد ارزش، اظهار داشت: افتتاح پروژه‌هایی نظیر "انگشت‌دونه" که تلفیقی از اسکان بومی و کارگاه‌های زنده صنایع‌دستی هستند، دقیقاً همان مسیری است که ما برای تحقق شعار گردشگری پایدار به آن نیاز داریم. این مجموعه‌ها نه‌تنها فرصتی برای اشتغال‌زایی جوانان منطقه فراهم می‌کنند، بلکه به عنوان یک پایگاه فرهنگی، از فراموشی هنر‌های دستی و اصیل این مرز و بوم جلوگیری می‌کنند.

بهزاد مریدی، با اشاره به تقارن این افتتاحیه با برنامه‌های ستاد تسهیلات سفر نوروز ۱۴۰۵ افزود: استان فارس با دارا بودن بیشترین تعداد اقامتگاه‌های بوم‌گردی در کشور، همواره پیشرو در میزبانی صمیمانه بوده است. مجموعه انگشت‌دونه با دکوراسیون سنتی و فراهم آوردن فضایی برای آموزش صنایع‌دستی، می‌تواند به یکی از مقاصد جذاب برای گردشگرانی تبدیل شود که به دنبال تجربه‌ای زیسته و واقعی از فرهنگ مردم فارس هستند.

او خاطرنشان کرد: حمایت از راه‌اندازی خانه‌های صنایع‌دستی در دل اقامتگاه‌های بوم‌گردی، اولویت ماست؛ چرا که گردشگر در کنار اقامت، با سرانگشتان هنرمند صنعتگران این دیار آشنا شده و با خرید محصولات بومی، چرخ اقتصاد محلی را به حرکت در می‌آورد.

مریدی اظهار داشت: خانه‌های صنایع دستی و اقامتگاه‌ها می‌توانند هم‌زمان به‌عنوان مراکز آموزشی و نمایشگاه‌های هنری عمل کنند. این فضا‌ها روح هنر را در خود حفظ کرده و به رونق گردشگری و صنایع دستی کمک خواهند کرد.

او در ادامه به برنامه‌های در دست اقدام برای توسعه و رونق صنایع دستی استان اشاره کرد و گفت: امیدواریم با برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی مانند نمایشگاه حصیر، قالیبافی، منبت و خاتم، توجه بیشتری به این هنر‌ها در سطح ملی و بین‌المللی جلب کنیم. همچنین، ایجاد مرکز نوآوری صنایع دستی و تبدیل آن به کارخانه‌های تولیدی می‌تواند به اشتغال‌زایی و توسعه این صنعت کمک کند.

مریدی همچنین پیشنهاد داد که خانه‌ای برای اتحادیه صنایع دستی ایجاد شود تا هنرمندان در آن بتوانند نمایشگاه‌های خود را برگزار کرده و از امکانات حمایتی بیشتری بهره‌مند شوند.

کمک به احیای بافت‌های تاریخی و رونق گردشگری

در این مراسم، معاون صنایع دستی و گردشگری استان فارس، نیز با بیان اینکه چنین حرکت‌هایی به ویژه در بافت تاریخی شیراز بسیار مهم و امیدوارکننده است، تأکید کرد که اینگونه پروژه‌ها می‌توانند به احیای بافت‌های تاریخی و رونق گردشگری کمک شایانی کنند.

مجیدسلیمی، همچنین از خانم گیاهی برای تلاش‌هایش در ایجاد این خانه صنایع دستی قدردانی کرد و گفت: افتتاح این کسب‌وکار در بافت تاریخی شیراز می‌تواند به تقویت هویت فرهنگی و گردشگری شهر کمک کند و این‌گونه پروژه‌ها نشان می‌دهند که هنوز امید به آینده در کشور پابرجاست.

سلیمی در ادامه اظهار داشت که در بافت تاریخی شیراز ساخت‌وساز با چالش‌هایی روبه‌رو است.

به گفته او، کوچه‌های باریک و قدیمی این منطقه باعث دشواری در ساخت و ساز و مرمت‌ها می‌شود و نیاز به همکاری بیشتر با متخصصان در این زمینه احساس می‌شود. ما باید از هنر و تجربه مرمتکاران ماهر استفاده کنیم تا این بافت تاریخی به درستی بازسازی شود

ضرورت نجات دانش مرمت در شیراز

 مالک مجموعه بوم‌گردی و صنایع‌دستی «انگشت‌دونه»، نیز در این آیین، از چالش‌های طاقت‌فرسای بازسازی در بافت تاریخی شیراز سخن گفت و خواستار تشکیل حلقه‌ای از پیشکسوتان برای آموزش نسل جدید مرمت‌گران شد.

رضا گیاهی، اظهار داشت: مرمت در بافت قدیم، نبردی میان عشق و سختی است. انتقال مصالح به کوچه‌های باریک و خروج نخاله‌های ساختمانی، آن هم در شرایطی که امکان استفاده از ماشین‌آلات مدرن وجود ندارد، بخشی از تجربه‌ی دشواری بود که در پروژه انگشت‌دونه با آن دست‌وپنجه نرم کردیم.

او با ارائه پیشنهادی به مدیرکل میراث فرهنگی فارس، خواستار بهره‌گیری از تجربیات اساتید پیشکسوت شد و افزود: بسیاری از اساتید بزرگ ما همچون مهندس خارج‌سار، جناب سیدی و دیگرانی که سال‌ها در این بافت کار کرده‌اند، اکنون خانه‌نشین یا بازنشسته شده‌اند. تقاضای من این است که این سرمایه‌های نمادین گرد هم جمع شوند تا دانش و تجربه‌شان در زمینه هماهنگی هنر و قدمت، از طریق آموزش به جوانان منتقل شود.

مالک مجموعه انگشت‌دونه، موفقیت در بازسازی بنا‌های تاریخی را مرهون سه عامل دانست و تشریح کرد: مدیریت منابع مالی سنگین، یافتن استادکاران چیره دست که با روح بنا هماهنگ باشند و مدیریت دقیق اجرایی، مثلث اصلی مرمت هستند. در دوران کنونی یافتن نیروی انسانی که هم‌تراز با استادکاران قدیم دلسوزانه کار کند دشوار شده، اما نتیجه نهایی کار در مجموعه‌ی ما نشان داد که با مدیریت صحیح می‌توان به کیفیت مطلوب دست یافت.

گیاهی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود تمام هزینه‌ها و سختی‌های جان‌فرسای کارگری و اجرایی، تماشای نتیجه نهایی و لبخند رضایت میهمانان، تمام خستگی را از تن ما و تیم اجرایی خارج می‌کند.

موسس خانه صنایع دستی انگشت دونه، نیز در این مراسم در سخنان خود از تجربیات و تلاش‌های بی‌وقفه‌اش در راه‌اندازی این مجموعه گفت: با توجه به نیاز جامعه به یادگیری و آموزش صنایع دستی اشاره کرد.

وحیده گیاهی، هدف خود از افتتاح این مرکز را ایجاد فضایی برای آموزش، نمایشگاه و گردشگری عنوان کرد و افزود: ما می‌خواهیم مکانی فراهم کنیم که هنرجویان و گردشگران بتوانند از نزدیک با فرآیند‌های ساخت صنایع دستی آشنا شوند و از هنر‌های سنتی شیراز بهره‌مند شوند.

گیاهی تاکید کرد: مجموعه خانه صنایع دستی انگشت دونه امید دارد تا با ایجاد فضایی تخصصی برای آموزش و نمایش صنایع دستی، علاوه بر جذب گردشگران، به رونق اقتصادی و فرهنگی این منطقه نیز کمک کند و به عنوان الگویی برای سایر پروژه‌ها در این حوزه باشد.

آینده‌ای روشن برای صنایع دستی در بافت تاریخی شیراز

در پایان این مراسم، حاضرین امید خود را به رشد و توسعه صنایع دستی در بافت تاریخی شیراز ابراز کردند.

برخی از مسئولین و فعالان این حوزه بر لزوم توجه بیشتر به مرمت و حفظ این بافت‌ها تأکید کردند و از برنامه‌های آینده برای توسعه و حمایت از هنرمندان و تولیدکنندگان صنایع دستی سخن گفتند.