باشگاه خبرنگاران جوان؛ سمانه هرمزی - ابراهیمی مدیرکل امور عشایر خراسان جنوبی با حضور در برنامه پرسمان صدا و سیمای استان گفت: در مجموعه امور عشایری سه نوع پروژه در حال اجراست که شامل طرح‌های دارای اعتبارات استانی، ملی و ارزش افزوده می‌شود؛ اعتبارات استانی معمولاً صرف پروژه‌های مستمر و نگهداری زیرساخت‌های حیاتی می‌شود و هدف آن حفظ وضعیت موجود و استمرار خدمات پایه است؛ در مقابل، اعتبارات ملی بیشتر به طرح‌های ایجاد منابع آبی پایدار اختصاص دارد؛ در حال حاضر ۶ پروژه ملی در سطح استان در حال اجراست و سالانه حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیارد تومان اعتبار از مرکز برای این پروژه‌ها تخصیص می‌یابد که نقش مؤثری در پایداری جمعیت، تأمین منابع آبی و تثبیت حضور عشایر در مناطق مرزی دارد.

او افزود: پروژه‌های ارزش افزوده نیز یکی دیگر از محور‌های فعالیت این مجموعه است که طی دو سال اخیر دستاورد‌های قابل توجهی داشته است؛ از این محل تاکنون بیش از ۱۰ دستگاه تانکر آبرسان، شش دستگاه گریدر، دو دستگاه لودر و تجهیزات مکانیکی دیگر خریداری و وارد ناوگان اجرایی عشایر شده است؛ این اقدامات با هدف تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و خدماتی جامعه عشایری انجام می‌شود و شامل پروژه‌هایی همچون انتقال محدود آب، حفر چاه‌های شور و ایجاد امنیت اقتصادی پایدار در مناطق دوردست با همکاری استاندار، شرکت آب منطقه‌ای و سایر دستگاه‌های اجرایی است.

ابراهیمی بیان کرد: آیین‌نامه ساماندهی عشایر مصوب هیئت وزیران، همه دستگاه‌های اجرایی را موظف کرده است تا به تناسب سهم خود نسبت به ارائه خدمات به جامعه عشایری اقدام کنند؛ بر اساس این مصوبه، دستگاه‌هایی که به شهر و روستا خدمات ارائه می‌دهند، باید همان خدمات را برای عشایر نیز فراهم سازند؛ مسئولیت اصلی امور عشایری استان در حین کوچ و در محل استقرار موقت عشایر است؛ با دستور و مدیریت استاندار، خراسان جنوبی امسال بیشترین جلسات شورای عشایری کشور را برگزار کرده است؛ این جلسات، چه در سطح شهرستان و چه در سطح استان، محلی برای بررسی مطالبات و خواسته‌های عشایر و رفع مشکلات اجرایی آنان است.

مدیرکل امور عشایر خراسان جنوبی ادامه داد: در آیین‌نامه شورای عشایری، ۵۷ دستگاه اجرایی دارای نقش مستقیم و وظیفه‌مند مشخص هستند. در جلسات شورای عشایری همه دستگاه‌ها دعوت نمی‌شوند بلکه تنها نهاد‌هایی که عشایر از آنها مطالبه دارند، حضور پیدا می‌کنند و این ترکیب در هر جلسه بسته به موضوع متفاوت است. این روند موجب شده خواسته‌های عشایر به شکل میدانی و دقیق پیگیری شود و تصمیمات مؤثرتری اتخاذ گردد.

او عنوان کرد: در حوزه آب‌رسانی، شش پروژه آبرسانی پایدار در مناطق عشایری در دست اجراست که یکی از آنها به‌طور کامل به سدسازی اختصاص دارد و پروژه‌های دیگر در مراحل پایانی یا پیشرفت بالا قرار دارند؛ علاوه بر آن، ۱۹ دستگاه تانکر آبرسان در زمان کوچ مورد استفاده قرار می‌گیرند و ۱۰ تانکر جدید نیز خریداری و در حال تجهیز هستند؛ خراسان جنوبی تنها استان دارای سامانه هوشمند درخواست آب عشایری است؛ به‌طوری‌که عشایر می‌توانند از طریق تلفن همراه درخواست خود را ثبت کنند و حداکثر ظرف ۳ تا ۵ روز آب به محل مورد نظر انتقال می‌یابد؛ این سامانه کمک شایانی به رفاه و دسترسی آسان عشایر داشته است.

ابراهیمی تصریح کرد: در بخش تأمین نهاده‌های دامی نیز بیش از ۲۹ هزار تن نهاده از ابتدای سال تا کنون میان عشایر استان توزیع شده است؛ علاوه بر این، طرح ویژه‌ای در حال اجراست که بر اساس آن چهار هزار تن نهاده با قیمتی ۱۰ هزار تومان پایین‌تر از نرخ مصوب دولت توزیع می‌شود؛ هدف این طرح کاهش وابستگی دام‌ها به چرای دستی و تقویت مراتع طبیعی تا پایان اسفند ماه است.

مدیرکل امور عشایر خراسان جنوبی اظهار کرد: در زمینه حفظ سلامت دام، توصیه می‌شود عشایر پیش از کوچ نسبت به واکسیناسیون دام‌ها در برابر بیماری‌های متداول از جمله آنتروتوکسمی اقدام کنند و در صورت مشاهده تلفات مشکوک، بلافاصله موضوع را به دامپزشکی اطلاع دهند. همچنین رعایت ظرفیت مراتع و هماهنگی تعداد دام با پروانه‌های چرا از نکات اساسی است که باید مورد توجه قرار گیرد تا از تخریب منابع طبیعی و کاهش پایداری چرای دام جلوگیری شود.

او گفت: بیمه دام و بیمه اجتماعی عشایر از دیگر محور‌های مهم است. طرح تأثیر خشکسالی بر دام که کلیات آن در تهران تصویب شده، قرار است به‌صورت پایلوت در خراسان جنوبی اجرا شود. این طرح می‌تواند حمایت پایداری از دام عشایر و سفره روزی آنان به‌همراه داشته باشد و در افزایش امنیت اقتصادی آنان نقش مؤثری ایفا کند.

ابراهیمی افزود: با تغییرات زیست‌محیطی و اقتصادی، امروز زندگی عشایر دیگر صرفاً بر پایه دامداری سنتی نیست و نیاز به تنوع اقتصادی دارد؛ احیای صنایع دستی با همکاری میراث فرهنگی، توسعه کشت و بهره‌برداری از گیاهان دارویی و تقویت بوم‌گردی در مناطق عشایری از جمله اقداماتی است که می‌تواند درآمد پایدار برای این قشر ایجاد کند؛ تنوع گیاهان در خراسان جنوبی فرصت ارزشمندی است که باید در اقتصاد عشایر مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

مدیرکل امور عشایر خراسان جنوبی بیان کرد: در دو سال اخیر و با تأکید استاندار خراسان جنوبی، طرح نوروزگاه‌ها در مسیر تردد مسافران احیا شد؛ تعداد نوروزگاه‌ها از ۳۰ در دو سال پیش به ۵۴ در سال گذشته افزایش یافته و امسال به بیش از ۶۰ نقطه خواهد رسید؛ این اقدام سبب کاهش بیش از ۵۰ درصدی تلفات جاده‌ای، ارتقای امنیت مسافران و بهبود معیشت عشایر شده است؛ حضور سیاه‌چادر‌ها در مسیر سفر با عرضه نان محلی و محصولات سنتی نه‌تنها به درآمد عشایر کمک کرده بلکه زمینه تبادل فرهنگی و نمایش سبک زندگی اصیل عشایری را فراهم آورده است؛ اقدامی که آرامش و رضایت چشمگیری را در میان مسافران و عشایر ایجاد کرده و به الگویی موفق در کشور تبدیل شده است.