اعلام شرایط ویژه برای مدیریت سن غلات در استانهای غربی کشور
مدیر آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات کشور، از قرار گرفتن سال زراعی جاری در شرایط ویژه و پرریسک از نظر سنزدگی گندم خبر داد و گفت: افزایش میانگین دمای هوا و کوتاه شدن چرخه زیستی آفت سن، همراه با کاهش کارایی دشمنان طبیعی، ضرورت مدیریت دقیق و علمی این آفت را دوچندان کرده است.
باشگاه خبرنگاران جوان-پریسابهرامی؛ سعید معین در جریان دومین جلسه ستاد گیاهپزشکی استان کردستان با اشاره به نتایج تحلیلهای فنی ارائهشده در این جلسه اظهار کرد: افزایش دمای هوا در سال زراعی جاری موجب کاهش طول عمر و اثربخشی دشمنان طبیعی آفت سن، بهویژه زنبورهای پارازیتوئید شده و این موضوع میتواند منجر به افزایش قابل توجه سنزدگی در مزارع گندم شود.
وی با استناد به نتایج پایلوتهای تحقیقاتی انجامشده در مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور افزود: در شرایط دمایی معمول، حدود ۲۰ تا ۲۳ درصد از تخمهای سن توسط دشمنان طبیعی پارازیته میشود، اما با افزایش دما، این میزان بهطور محسوسی کاهش مییابد. این کاهش پارازیتیسم، هماهنگی زمانی میان مراحل خسارتزای آفت و مراحل حساس رشد گندم (مرحله شیری و شیری ـ خمیری) را بر هم زده و در نهایت احتمال بروز سنزدگی را افزایش میدهد.
مدیر آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات کشور با بیان اینکه افزایش دما علاوه بر اثرگذاری بر جمعیت آفت، موجب کاهش عملکرد گندم در واحد سطح، بهویژه در مزارع دیم میشود، تصریح کرد: در چنین شرایطی، با وجود ثابت بودن میزان تغذیه آفت، به دلیل کاهش تعداد دانه در واحد سطح، درصد سنزدگی افزایش یافته و حساسیت محصول بهطور قابل توجهی بالا میرود. از این رو، سال زراعی جاری از نظر مدیریت سن غلات بهعنوان سالی با شرایط ویژه و شبهاضطراری ارزیابی میشود.
وی در ادامه با انتقاد از سطح بالای مبارزه با سن در برخی استانها گفت: افزایش سطح سمپاشی بدون پشتوانه علمی و بدون اتکا به دادههای دقیق نمونهبرداری، قابل دفاع نیست. کمبود ماشینآلات، نیروی انسانی یا عدم همکاری بهرهبرداران، توجیه علمی برای افزایش سطح مبارزه محسوب نمیشود و لازم است تناسب منطقی میان جمعیت آفت، سطح مبارزه و نتایج مورد انتظار برقرار باشد.
سعید معین یکی از چالشهای اساسی در مدیریت سن غلات را ضعف در اجرای صحیح نمونهبرداری با تور و کادر عنوان کرد و افزود: رعایت نکردن تعداد استاندارد تور، فاصله مناسب از حاشیه تا مرکز مزرعه، زمان صحیح نمونهبرداری و انتخاب نقاط غیرتصادفی، موجب بروز خطای جدی در برآورد جمعیت آفت و در نتیجه تصمیمگیری نادرست در مبارزه میشود. نمونهبرداری باید متناسب با وسعت مزرعه و جامعه آماری انجام شود تا دادهها قابلیت استناد داشته باشند.
وی همچنین بر اهمیت کیفیت عملیات سمپاشی تأکید کرد و گفت: رعایت کالیبراسیون ادوات و سرعت استاندارد تراکتور در هنگام سمپاشی (۵ تا ۷ کیلومتر در ساعت) نقش تعیینکنندهای در اثربخشی مبارزه دارد. افزایش سرعت سمپاشی برای پوشش سطح بیشتر، موجب کاهش میزان سم در واحد سطح و افت شدید کارایی عملیات میشود.
مدیر آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات کشور در پایان، پیشنهاد تشکیل و فعالسازی ستاد سن استان با ریاست رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان و دبیری معاون تولیدات گیاهی را مطرح کرد و افزود: این ستاد موظف است هر ۱۰ تا ۱۵ روز گزارشهای تحلیلی از وضعیت آفت، روند مبارزه و میزان خسارت احتمالی ارائه دهد.
وی در جمعبندی تأکید کرد: در سال زراعی جاری، حفظ محصول، کاهش سنزدگی و تصمیمگیری مبتنی بر دادههای دقیق فنی باید محور اصلی اقدامات اجرایی در مدیریت سن غلات باشد.
