باشگاه خبرنگاران جوان - پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی در بیانیهای به مناسبت ۱۰ اردیبهشتماه روز ملی خلیج فارس اعلام کرد: جنگ متجاوزانه اخیر که بخش مهمی از آن در خلیج فارس و تنگه هرمز متمرکز بود به روشنی نشان داد که هرگونه کوتاهی در درک عمق راهبردی دریاها، هزینههای سنگینی به همراه خواهد داشت.
متن بیانیه به این شرح است:
خلیج فارس، این پهنه آبی کهن، همواره نماد تمدن، مقاومت و هویت ایرانی بوده است. روز ملی خلیج فارس، فرصتی مغتنم برای تأکید بر این حقیقت تاریخی است که حفاظت از حریم این آبراه استراتژیک، تنها با ترکیبی از دانش پیشرفته، حضور مقتدرانه علمی و دفاع همهجانبه ممکن میشود.
جنگ متجاوزانه اخیر ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران – که بخش مهمی از آن در خلیج فارس و تنگه هرمز متمرکز بود – به روشنی نشان داد که هرگونه کوتاهی در درک عمق راهبردی دریاها، هزینههای سنگینی به همراه خواهد داشت.
این تجربه تلخ، سه حقیقت راهبردی را بر همگان آشکار ساخت:
اول: دشمن، حضور علمی و دفاعی ایران در آبهای فرامنطقهای را برنمیتابد و از هر فرصتی برای محدود کردن قدرت دریایی ما استفاده میکند.
دوم: تنها کشوری میتواند در بحرانهای منطقهای از منافع خود حراست کند که دارای دانش بومی دریایی، فناوریهای درونزاد و فرهنگ وطن دوستی در میان نخبگان و مردم باشد.
سوم: خلیجفارس و بهویژه تنگه هرمز، صرفاً یک گذرگاه آبی نیست، بلکه مهمترین گلوگاه انرژی جهان است. نزدیک به یکسوم نفت دریایی جهان و بخش بزرگی از الانجی از این تنگه عبور میکند. این موقعیت ژئواکونومیک بینظیر، اگر با دانش دقیق همراه شود، فرصتهای توسعهای کم نظیری در اختیار ما قرار میدهد. شناخت علمی این گلوگاه انرژی، یک ضرورت ملی و پیشنیاز بهرهبرداری هوشمندانه از جایگاه راهبردی خلیجفارس است.
امروز با تأسف عمیق، تدابیر داهیانه رهبر شهید انقلاب را گرامی میداریم؛ همان رهبر فرزانهای که سالها پیش از این جنگ، بر ضرورت توسعه دریامحور تأکید میکرد و مکرراً میفرمود: «جمهوری اسلامی یک کشور دریایی است». تأکیدات معظمله در سه دهه زعامت خود بر علوم دریایی، فناوریهای اقیانوسی و گسترش فرهنگ دریا، امروز پس از تجربه جنگ تحمیلی سوم، همچون چراغ فروزانی مسیر آینده را روشن میسازد.
پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، که تأسیس و رشد آن یکی از برکات ارزشمند انقلاب اسلامی در عرصه دانش دریایی است، در طول سه دهه فعالیت خود، گامهای بلندی برای نهادینهسازی فرهنگ توسعه دریامحور در کشور برداشته است.
ما در این پژوهشگاه همواره بر این باور بودهایم که خلیج فارس، یک آزمایشگاه طبیعی عظیم و گنجینهای از دادهها و گونههای منحصربهفرد است که شناخت آن، کلید توسعه پایدار و اقتدار ملی به شمار میرود.
حضور مستمر و مقتدرانه علمی پژوهشگاه در خلیج فارس، حاصل دههها تلاش بیوقفه پژوهشگران ایرانی است. برخی از مهمترین رهاوردهای این مجاهدت علمی عبارتند از:
دهها پروژه تحقیقاتی گسترده در حوزههای فیزیک دریا، شیمی دریا، زمینشناسی دریایی، زیستشناسی و آلودگیهای دریایی در پهنه خلیج فارس.
اجرای دهها گشت علمی-پژوهشی با بهرهگیری از شناورهای تحقیقاتی بومی که نقاط بکر خلیج فارس را زیر پوشش داده است.
تولید بزرگترین بانک دادههای اقیانوسشناسی خلیج فارس شامل پارامترهای فیزیکی-شیمیایی، نقشههای بستر دریا، جریانسنجی و زیستگان – که امروز مرجعی ارزشمند برای تصمیمسازیهای ملی و منطقهای است.
انتشار اطلس جامع اقیانوس شناسی خلیج فارس که نتیجه تجمیع اندازهگیریها است.
ثبت صدها مقاله علمی معتبر بینالمللی و دهها جلد کتاب تخصصی.
معرفی چندین گونه جدید جانوری و گیاهی که برای نخستین بار از آبهای خلیج فارس توسط پژوهشگران این پژوهشگاه توصیف شده است.
تمامی این دستاوردها، دانش ضروری و زیربنایی را برای هرگونه توسعه پایدار و برنامهریزی راهبردی در خلیج فارس فراهم ساخته است.
ما در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، روز ملی خلیج فارس را بهانهای میدانیم تا با تجدید میثاق با آرمانهای رهبر شهید، اعلام میکنیم: حضور علمی و مقتدرانه در خلیج فارس، خط مقدم جهش دریایی ایران است. از این رو، ما ضمن پاسداشت خون همه شهدای عزیز کشور بویژه شهدای عزیز خلیج فارس و فرماندهان شهید، بر ادامه مسیر پرافتخار پژوهشهای دریایی - با قوت بیشتر - تأکید میکنیم.
امید که با تکیه بر علم بومی و اراده ملی، به زودی شاهد حضور ناوگان تحقیقاتی کشور در عرصه آبهای بین المللی باشیم.