باشگاه خبرنگاران جوان - چاقی یکی از مهم‌ترین معضلات بهداشتی در جوامع امروزی است که به‌دلیل تغییر سبک زندگی، کاهش فعالیت بدنی و مصرف غذا‌های پرکالری رو به افزایش است. این وضعیت نه‌تنها ظاهر فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد بلکه خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت نوع دو، فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی و حتی برخی سرطان‌ها را افزایش می‌دهد.

در سال‌های اخیر، استفاده از آمپول‌های لاغری برای کنترل وزن بسیار رایج شده است. این دارو‌ها معمولاً با هدف کاهش اشتها، کنترل قند خون یا افزایش سوخت‌وساز بدن عمل می‌کنند و نمونه‌هایی مانند سماگلوتاید، لیراگلوتاید و اورلیستات از جمله پرمصرف‌ترین آنها هستند.

با وجود برخی نتایج مثبت در کاهش وزن، استفاده از این آمپول‌ها باید تحت نظر پزشک انجام شود؛ زیرا مصرف خودسرانه می‌تواند عواقب خطرناکی داشته باشد. از جمله عوارض رایج این دارو‌ها می‌توان به تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، سردرد و سرگیجه اشاره کرد. 

در برخی موارد نادر، مشکلات جدی‌تری مانند التهاب لوزالمعده، نارسایی کلیوی، یا اختلال در عملکرد کبد نیز گزارش شده است. همچنین، قطع مصرف دارو ممکن است باعث بازگشت سریع وزن شود، چون بسیاری از بیماران هنوز سبک زندگی و رژیم غذایی خود را اصلاح نکرده‌اند.

بنابراین، رویکرد اصولی در درمان چاقی باید شامل تغییر در رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی، مدیریت استرس و خواب کافی باشد. 

آمپول‌های لاغری فقط در شرایط خاص و با تشخیص پزشک متخصص غدد یا تغذیه می‌توانند به‌عنوان درمان کمکی استفاده شوند.

استفاده آگاهانه و مسئولانه از این دارو‌ها در کنار اصلاح عادات زندگی، بهترین راه برای رسیدن به وزن سالم و پایدار است.

طبق آمار سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۲، از هر ۸ نفر در جهان یک نفر با چاقی زندگی می‌کرد. چاقی بزرگسالان در سراسر جهان از سال ۱۹۹۰ تاکنون بیش از دو برابر و چاقی نوجوانان حدود چهار برابر شده است. 

در سال ۲۰۲۲، ۴۳ درصد از بزرگسالان ۱۸ سال و بالاتر دارای اضافه وزن بودند و ۱۶ درصد با چاقی زندگی می‌کردند. در ایران نیز آمار اضافه وزن و چاقی وضعیت مطلوبی ندارد و بیش از ۵۰ درصد بزرگسالان مبتلا به اضافه وزن یا چاقی هستند. آمار‌ها در مورد شیوع اضافه وزن و چاقی در کودکان و نوجوانان ایرانی نیز چندان خوشایند نیست.

علل ریشه‌ای چاقی شامل مسائل محیطی، ژنتیکی، روانی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی است؛ با وجود تمام تلاش‌های صورت گرفته برای کنترل چاقی در کشور، شیوع آن روندی صعودی دارد.

مرضیه موحدی راد، استاد غدد و متابولیسم با اشاره به رواج آمپول‌های لاغری تاکید کرد: مشورت با پزشک و پرهیز از مصرف خودسرانه این دارو‌ها باید مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: استفاده از آمپول‌های لاغری باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. این امر به دلیل اهمیت تشخیص صحیح کاندید مناسب برای درمان چاقی و انجام آزمایشات و بررسی‌های لازم قبل از تجویز دارو است.

این فوق تخصص غدد اضافه کرد: برای تعیین اینکه آیا فرد کاندید مناسبی برای درمان چاقی است یا خیر، معیار‌هایی مانند توده بدنی (BMI)، اندازه دور کمر، سن و سایر عوامل در نظر گرفته می‌شود. این ارزیابی‌ها توسط پزشک انجام می‌شود و بر اساس آن، روش درمانی مناسب (از جمله استفاده از آمپول‌های لاغری) تعیین می‌گردد.

موحدی راد یاداور شد: در صورت وجود سابقه سرطان تیروئید در فرد یا خانواده‌اش، استفاده از این دارو‌ها ممنوع است. در غیر این صورت، با بررسی عملکرد تیروئید، می‌توان در بسیاری از موارد این دارو‌ها را با اطمینان تجویز کرد.

قابل برگشت بودن کاهش وزن 

 وی با تاکید بر اینکه کاهش وزن حاصل از آمپول‌های لاغری، همانند سایر روش‌های کاهش وزن (مانند جراحی)، می‌تواند برگشت‌پذیر باشد، تصریح کرد: بنابراین، برای دستیابی به نتایج پایدار، ضروری است که همزمان با استفاده از این داروها، تغییراتی در سبک زندگی، شامل ورزش و افزایش فعالیت بدنی، ایجاد شود.

غیرقابل پیش‌بینی بودن میزان کاهش وزن 

این فوق تخصص غدد خاطرنشان کرد: میزان کاهش وزن در افراد مختلف با استفاده از آمپول‌های لاغری، متفاوت است و نمی‌توان به طور دقیق آن را پیش‌بینی کرد. 

اهمیت انجام آزمایشات و بررسی‌های اولیه

به گفته موحدی راد قبل از شروع درمان با آمپول‌های لاغری، انجام آزمایشات پایه، سونوگرافی و سایر بررسی‌های تشخیصی (در صورت نیاز) ضروری است. این اقدامات به پزشک کمک می‌کند تا از سلامت بیمار اطمینان حاصل کرده و عوارض احتمالی را به حداقل برساند.

رفع باور‌های غلط در مورد عوارض

وی با اشاره به وجود باور‌های غلط درباره مصرف این امپول‌های در جامعه، گفت: باور غلط اول این است که این آمپول‌ها معجزه می‌کنند و نیازی به تغییر سبک زندگی نیست؛ همچنین این دارو‌ها باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان تیروئید می‌شوند که این صحیح نیست.

منبع: فارس