باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - با تشدید خشکسالی و کاهش نگران‌کننده منابع آبی کشور، مدیریت مصرف آب به یکی از اولویت‌های اصلی مسئولان و کارشناسان حوزه آب تبدیل شده است. کاهش بارندگی‌ها، پاییز کم‌بارش و تأخیر در نزولات جوی، ذخایر سد‌های تأمین‌کننده آب شرب را به پایین‌ترین سطح در دهه‌های اخیر رسانده و زنگ خطر بحران آب را به‌طور جدی به صدا درآورده است.

بر اساس آمار‌های منتشرشده از سوی شرکت آب و فاضلاب، هم‌اکنون حجم آب سد کرج به حدود ۶.۵ میلیون مترمکعب رسیده که در ۴۶ سال گذشته بی‌سابقه بوده است. سد لتیان نیز تنها ۴.۵ میلیون مترمکعب ذخیره دارد؛ در حالی که کارشناسان تأکید دارند این سد نباید به کمتر از ۱۰ میلیون مترمکعب برسد. این شرایط نگران‌کننده، نتیجه مستقیم کاهش بارندگی‌ها و تغییر الگوی اقلیمی در کشور عنوان می‌شود.

نصب کاهنده‌های مصرف آب یک راهکار عملی

در چنین وضعیتی، شرکت آبفای تهران برای کاهش مصرف در بخش خانگی، نصب کاهنده‌های مصرف آب را به‌عنوان یکی از راهکار‌های عملیاتی در دستور کار قرار داده است. شهروندان می‌توانند با تماس با سامانه ۱۲۲ و انتخاب گزینه ۵، درخواست نصب رایگان این تجهیزات را ثبت کنند. کاهنده‌ها توسط تیم‌های فنی بر روی شیرآلات منازل نصب می‌شود و هزینه آن به‌صورت اقساط ۱۲ ماهه در قبض آب مشترکان لحاظ خواهد شد.

در همین رابطه بهنام بخشی سخنگوی آبفا با اشاره به نتایج نصب این تجهیزات گفته است: در یک مجتمع مسکونی چندواحدی با میانگین مصرف ماهانه ۲۱ هزار لیتر برای هر واحد، پس از نصب کاهنده‌ها، مصرف به ۱۶ هزار لیتر کاهش یافته و قبض آب از ۴۰۰ میلیون تومان به ۲۳۴ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی حدود ۲۵ درصد کاهش مصرف. در ساختمان‌های کم‌واحدتر نیز کاهش مصرف تا حدود ۴۵ درصد گزارش شده است.

بخشی تاکید کرد: نصب کاهنده‌ها می‌تواند بین ۳۰ تا ۴۵ درصد مصرف آب را کاهش دهد که هم در مدیریت مصرف و هم در اقتصاد خانواده موثر است؛ به‌ویژه در شرایط خشکسالی که چاره‌ای جز صرفه‌جویی نداریم.

پیش از این هم بخشی مدیر روابط عمومی آبفای تهران در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان در خصوص نحوه تأمین مالی این تجهیزات توضیح داده بود: هزینه این تجهیزات، مبلغ ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است که به صورت اقساط ۱۲ ماهه پرداخت می‌شود.

او افزود: این تسهیلات پس از آنکه کارشناسان شرکت آبفا، تجهیزات و شرایط را کارشناسی کرده و پس از تأیید نهایی توسط شهروندان، از طریق همان سامانه و فرآیند اجرایی خواهد شد.

کاهش ذخایر سد‌های کشور

کارشناسان حوزه منابع آب بر این باورند که در شرایط فعلی، هرچند پروژه‌های تأمین و انتقال آب در بلندمدت اهمیت دارد، اما مدیریت مصرف در بخش خانگی سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راهکار برای عبور از بحران است؛ استفاده گسترده از تجهیزات کاهنده مصرف، اصلاح الگوی مصرف و مشارکت عمومی می‌تواند فشار وارد بر سد‌ها را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد و از بروز تنش‌های آبی شدیدتر در آینده جلوگیری کند.

در مجموع، کاهش بی‌سابقه ذخایر سد‌های کشور به‌ویژه در استان تهران، هشداری جدی برای همه بخش‌ها محسوب می‌شود؛ عبور از این شرایط بحرانی، بدون همراهی شهروندان و تغییر رفتار مصرفی امکان‌پذیر نخواهد بود. نصب کاهنده‌های مصرف آب، اگرچه اقدامی ساده به نظر می‌رسد، اما می‌تواند نقشی مؤثر در حفظ منابع محدود آبی، کاهش هزینه‌های خانوار و کمک به پایداری تأمین آب در روز‌های دشوار پیش‌رو ایفا کند.