باشگاه خبرنگاران جوان - امسال روز ملی خلیجفارس (۱۰اردیبهشت) در حالی فرا رسیده که این پهنه آبی باشکوه، بیش از همیشه به نماد زنده هویت تاریخی، حاکمیت ملی و اقتدار راهبردی ایران تبدیل شده است. دهم اردیبهشت روزی است که نام «خلیجفارس» از یک عنوان جغرافیایی فراتر رفته و به نشانهای از حافظه جمعی، پیوستگی سرزمینی، خون پاک شهیدان و غرور ملی بدل شده است. این نام برای ایرانیان، روایتگر قرنها حضور تمدنی، تجارت، مقاومت و دفاع از مرزهای جنوبی کشور است.
در یکسال گذشته برخی چهرههای غربی ازجمله دونالد ترامپ برای تغییر نام خلیجفارس به نام جعلی «خلیج عرب» تقلا کرده و تکرار ادعاهای ارضی بیاساس امارات متحده عربی درباره جزایر سهگانه ایرانی (ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک)، باعث شده تا حساسیت جامعه بیشتر از پیش شود. علاوهبراین، در سایه جنگ مستقیم ایران و آمریکا، ایران با تکیه بر توان نامتقارن خود و کنترل هوشمند تنگه هرمز، برگ برنده بزرگی را رو کرد و به رخ جهانیان بهویژه دشمنان مردم ایران کشید که حاکمیت بر این آبها، غیرقابل مذاکره و جداییناپذیر از امنیت ملی است.
خلیجفارس؛ سند هویت و تاریخ زنده
خلیجفارس فقط یک پهنه آبی نیست؛ جایی است که تاریخ، سیاست و عاطفه در هم تنیده شدهاند. از گذرگاه تجارت باستانی تا صحنه رقابت قدرتهای جهانی، این منطقه همیشه مرز محسوس حضور و حاکمیت ایران در جنوب بوده است. هر تلاش برای تحریف نام آن حملهای به هویت تاریخی ایرانیان بهشمار میرود.ایرانیان در برابر این فشارهای بیرونی، نام خلیجفارس را نهفقط بهعنوان میراث گذشتگان، بلکه بهعنوان بخشی از شأن و کرامت ملی خود بازخوانی کردهاند. این مقاومت، ریشه در عمق تاریخ دارد و با رشادتهای مردان دلیر جنوب گره خورده است.
میرمهنا؛ قهرمان مقاومت در برابر استعمار
یکی از درخشانترین صفحات این تاریخ، مربوط به میرمهنا دغابی (میرمهنا بندریگی)، سردار بزرگ بوشهر در قرن ۱۸ میلادی است. میرمهنا با درک عمیق از تهدید حضور بیگانگان، مبارزهای همهجانبه علیه هلندیها، انگلیسیها و پرتغالیها بهراهانداخت. او با تسلط بر راههای بازرگانی دریایی و زمینی، برای حدود ۱۵سال به قدرتی شکستناپذیر در خلیجفارس تبدیل شد. یکی از مهمترین دستاوردهای او، بیرونراندن هلندیها از جزیره خارگ بود. حملات رعدآسای میرمهنا و نیروهایش، ناوگان استعماری را به چالش کشید و امنیت تنگه هرمز را برای سالها تحت تأثیر قرار داد. امروز در جنوب ایران، میرمهنا بهعنوان نماد غیرت ملی و مقاومت در برابر استعمارگران دریایی شناخته میشود.
رئیسعلی دلواری؛ کابوس انگلیسیها
در ادامه همین زنجیره رشادت، رئیسعلی دلواری، رهبر قیام جنوب و مبارز مشروطهخواه، در جنگ جهانی اول حماسهای جاودان آفرید. وقتی نیروهای انگلیسی در سال ۱۲۹۴ شمسی بوشهر را اشغال کردند و بیطرفی ایران را نقض نمودند، رئیسعلی دلواری به همراه دیگر دلیرمردان تنگستان و دشتی، پرچم مقاومت را برافراشت. او با سازماندهی نیروهای محلی و تاکتیکهای چریکی هوشمندانه، ضربات سنگینی به نیروهای متجاوز وارد کرد. نبرد دلوار یکی از درخشانترین صفحات مقاومت مردمی بود؛ جایی که چند ده تفنگچی محلی توانستند نیروهای دریایی انگلیس را عقب برانند و دهها افسر و سرباز انگلیسی را از پای درآورند. رئیسعلی دلواری تا آخرین نفس از خاک جنوب و خلیجفارس دفاع کرد و به نماد غیرت و ایستادگی مردم بوشهر و تنگستان در برابر استعمار پیر تبدیل شد. این دو قهرمان تاریخی نشان میدهند که دفاع از خلیجفارس، سنتی دیرینه و مردمی در فرهنگ ایرانی است.
سردار شهید تنگسیری؛ معمار اقتدار معاصر
در عصر حاضر، این زنجیره مقاومت با دلاورمردان انقلاب اسلامی ادامه یافته وبه اوج رسیده است. سردار شهید علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، یکی از برجستهترین چهرههای این اقتدار بود. متولد تنگستان بوشهر، سردار تنگسیری سالها مسئولیت حراست از آبهای جنوب، بهویژه خلیجفارس و تنگه هرمز را بر عهده داشت. او از فرماندهی منطقه یکم دریایی سپاه تا جانشینی و سپس فرماندهی نیروی دریایی، نقش کلیدی در تقویت توان نامتقارن دریایی، موشکی و پهپادی ایفا کرد. سردار تنگسیری معمار بخشی مهم از استراتژی بازدارندگی ایران در منطقه بود و با تدبیر و شجاعت، تنگه هرمز را به اهرمی قدرتمند در برابر تهدیدات خارجی تبدیل کرد. شهادت او درجریان جنگ اخیر با آمریکا، بار دیگر نشان داد که فرزندان جنوب ایران همچنان با همان روحیه میرمهنا و رئیسعلی دلواری، تا پای جان از حاکمیت بر خلیجفارس دفاع میکنند. نام تنگسیری امروز درامتداد همان سنت تاریخی مقاومت درجنوب، درذهن مردم ماندگارشده است.
تنگه هرمز؛ شاهرگ قدرت و بازدارندگی ایران
اگر خلیجفارس نماد حافظه و هویت ملی است، تنگه هرمز نماد قدرت و بازدارندگی راهبردی ایران به شمار میرود. این گذرگاه باریک، که بخش عمده انرژی جهان از آن عبورمیکند، امروز فراتر از یک معبر جغرافیایی است. ترکیب موقعیت ممتاز جغرافیایی، استحکامات جزایر، توان دریایی نامتقارن و تجربه تاریخی مقاومت، به ایران امکان داده تا بدون نیاز به جنگ تمامعیار، هزینه هر تقابل را برای دشمن بهشدت افزایش دهد. در جنگ اخیر با آمریکا، ایران با کنترل دقیق و مسدودکردن هوشمند مسیرهای دسترسی در لحظات حساس، معادلات را به نفع خود تغییر داد. این اقدام نهتنها امنیت انرژی جهانی را تحت تأثیر قرار داد، بلکه به جهانیان نشان داد که ایران قادر است نبض اقتصاد جهان را در دست بگیرد. تحلیلگران غربی نیز بارها اذعان کردهاند که حتی تهدید کنترلشده به اختلال در هرمز، میتواند بازارهای بیمه، حملونقل و انرژی را دچار شوک جدی کند. پس از گذشت هفتهها درگیری، دیگر هیچ استراتژیست واقعبینی در غرب، امکان تسلط بر این منطقه را متصور نیست.
جزایر سهگانه؛ خط قرمز غیرقابل عبور
در کنار جنگ بر سر نام، ادعاهای تکراری امارات درباره جزایر سهگانه نیز بخشی از پروژه فشار هماهنگ علیه ایران است. این جزایر، بخشی جداییناپذیر از خاک ایران هستند که با استناد به اسناد تاریخی و حاکمیت عملی، برای همیشه ایرانی باقی خواهند ماند. جمهوری اسلامی ایران هیچ تردیدی در دفاع از این خط قرمزها نشان نداده و نخواهد داد.
درنهایت باید گفت امسال، روز ملی خلیجفارس حامل این پیام روشن است که ایران نهتنها میراثدار این پهنه آبی است، بلکه حافظ قدرتمند آن نیز بهشمار میرود. از رشادتهای میرمهنا و رئیسعلی دلواری در برابر استعمارگران قدیمی تا اقتدار سردار شهید تنگسیری و نیروهای مسلح امروز در برابر تهدیدات مدرن، یک خط مستقیم مقاومت وجود دارد. خلیجفارس امروز نه تهدید برای جهان، بلکه ضامن امنیتی است که توسط بومیان واقعی منطقه تأمین میشود. نظم نوین در این منطقه تنها با پذیرش واقعیت قدرت، حاکمیت و اقتدار ایران ممکن خواهد بود. این پهنه آبی، از اروند تا هرمز، تا ابد میراثدار شکوه، مقاومت و اقتدار ایران زمین خواهد ماند.
منبع: جام جم