قدرت دشمن در برابر اراده الهی هیچ است و بالاخره فرو میپاشد
با وجود هیاهوی قدرت، دشمن بر زمینی سست ایستاده و اراده الهی میتواند در یک لحظه همه معادلاتش را بر هم بزند.
باشگاه خبرنگاران جوان - با وجود هیاهوی قدرت، دشمن بر زمینی سست ایستاده و اراده الهی میتواند در یک لحظه همه معادلاتش را بر هم بزند، «وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَىٰ أَعْيُنِهِمْ…» آنها برابر مشیت خدا هیچ استقلالی ندارند و همین تکیه بر توهم قدرت، زمینه فروپاشی آنها را فراهم میکند.
آیات ۵۵ تا ۷۰ سوره یس با ترسیم صحنهای روشن از سرنوشت نهایی آغاز میشود، جایی که اهل بهشت در «شغل فاکهون» غرق در نعمت و آرامشاند. این تصویر، تنها بیان یک پاداش نیست، بلکه نشانهای از پایان مسیر مقاومت و پایداری در برابر دشمنیهاست. در مقابل، جبهه باطل که در دنیا با غرور و تکذیب حرکت میکرد، اکنون در نقطهای کاملاً متضاد قرار میگیرد.
علامه طباطبایی در المیزان تأکید میکند که این تقابل، یک سنت الهی است، همانگونه که دشمن در دنیا با ایجاد رنج و فشار میکوشد جبهه حق را تضعیف کند، در آخرت این معادله بهطور کامل معکوس میشود. آرامش اهل بهشت در حقیقت پاسخی به رنجهای تحمیلشده از سوی دشمنان است.
در برابر هر تهدید و دشمنی در امنیت هستیم
در ادامه، آیه «سلام قولاً من رب رحیم» اوج این آرامش را نشان میدهد. این سلام، صرفاً یک تحیت نیست، بلکه اعلام امنیت مطلق از هر تهدید و دشمنی است.
از منظر دشمنشناسی، این آیه یک پیام مهم دارد، اینکه بزرگترین آسیب دشمن، ایجاد اضطراب، ناامنی روانی و ترس در دل مؤمنان است. اما در نهایت، خداوند همان نقطهای را هدف قرار میدهد که دشمن قصد تخریبش را داشته، یعنی امنیت و آرامش. این نشان میدهد که پروژه دشمن، موقتی و ناپایدار است، در حالی که وعده الهی پایدار و قطعی است.
روزی صف حق و باطل جدا میشود
یکی از کلیدیترین آیات این بخش، فرمان «وامتازوا الیوم ایها المجرمون» است، روزی که صفها بهطور کامل از هم جدا میشوند. در دنیا، دشمنان تلاش میکنند با ایجاد اختلاط، فریب و تحریف، مرز حق و باطل را کمرنگ کنند.
اما به تعبیر المیزان، قیامت روز ظهور حقیقتهاست، روزی که دیگر هیچ پوششی باقی نمیماند. این آیه بهخوبی ماهیت دشمن را نشان میدهد، او همواره در پی پنهانسازی هویت واقعی خود است، اما سرانجام رسوا خواهد شد. این جداسازی، خود نوعی مجازات است، چرا که دشمن دیگر نمیتواند پشت نقابها پنهان شود و باید با حقیقت اعمال خود روبهرو شود.
دشمن واقعی کیست؟
آیات بعدی با یک پرسش تکاندهنده همراه است: «ألم أعهد إلیکم یا بنی آدم أن لا تعبدوا الشیطان». اینجا قرآن دشمن را بهصورت دقیق معرفی میکند، شیطان بهعنوان منشأ انحراف.
شیطان فقط یک موجود خارجی نیست، بلکه هر جریان انحرافی که انسان را از مسیر حق خارج کند، در امتداد همان خط شیطانی قرار میگیرد. بنابراین دشمنشناسی در این آیات، صرفاً سیاسی یا ظاهری نیست، بلکه ریشهای و معرفتی است. دشمن کسی است که انسان را از بندگی خدا به بندگی غیر خدا بکشاند، چه این غیر قدرت باشد، چه ثروت، چه هوای نفس یا جریانهای فکری انحرافی.
ابزار دائمی دشمن فریب است
آیه «ولقد أضل منکم جبلاً کثیراً» به یکی از مهمترین ابزارهای دشمن اشاره میکند، گمراه کردن تودههای وسیع. این گمراهی تدریجی و همراه با فریب است، نه اجبار. دشمن با تزیین باطل، تحریف حقیقت و ایجاد فضای روانی، اکثریت را به سمت خود میکشاند. این نکته یک هشدار جدی دارد، حق بودن یک مسیر، به تعداد پیروان آن وابسته نیست. چهبسا اکثریتی که در مسیر دشمن حرکت میکنند، در حالی که خود را بر حق میپندارند.
دشمن خودش مجازات خود را تعیین میکند
در ادامه، جهنم بهعنوان نتیجه طبیعی اعمال معرفی میشود، «هذه جهنم التی کنتم توعدون».
این عذاب، تحمیل بیرونی نیست، بلکه تجسم اعمال خود انسانهاست. دشمنی با حق، تکذیب آیات و پیروی از شیطان، در نهایت به واقعیتی عینی تبدیل میشود که انسان در آن گرفتار میشود. این نگاه، مجازات را از یک امر صرفاً کیفری به یک نتیجه تکوینی تبدیل میکند، یعنی دشمن در حقیقت، خود سازنده مجازات خویش است.
پایان کامل هرگونه فریب و انکار فرا میرسد
آیات «الیوم نختم علی أفواههم…» یکی از تکاندهندهترین صحنهها را ترسیم میکند. در دنیا، دشمن با زبان، رسانه، تبلیغ و دروغ، حقیقت را وارونه جلوه میدهد. اما در قیامت، همان ابزار از او گرفته میشود و اعضای بدنش به سخن درمیآیند. به تعبیر علامه این مرحله پایان کامل هرگونه فریب و انکار است. این آیه نشان میدهد که یکی از مهمترین ویژگیهای دشمن، «تحریف حقیقت با زبان» است و مجازات او دقیقاً از همان نقطه آغاز میشود.
فروپاشی قدرت پوشالی به دلیل ناتوانی مطلق
در آیات پایانی، خداوند بهراحتی از امکان نابود کردن یا متوقف ساختن انسانها سخن میگوید؛ «ولو نشاء لطمسنا… ولو نشاء لمسخناهم».
این آیات، پرده از یک واقعیت مهم برمیدارد، قدرت دشمن، توهمی بیش نیست. اگر خدا بخواهد، در یک لحظه همه این قدرتها فرو میریزد. این آیات برای ایجاد اطمینان در جبهه حق است، اینکه تهدیدهای دشمن هرچقدر هم بزرگ به نظر برسند، در برابر اراده الهی هیچاند.
دشمن در مسیر خودویرانگری است
این مجموعه آیات، تصویری منسجم ارائه میدهد، دشمن با فریب، تحریف و ایجاد ترس عمل میکند. دشمن هویت واقعی خود را پنهان میسازد و دشمن از ابزار اکثریت و تبلیغات بهره میبرد اما در نهایت، بهدست خود گرفتار سرنوشتش میشود
در مقابل، جبهه حق اگر بر مسیر خود بایستد، نهتنها از تهدیدها عبور میکند، بلکه به آرامشی میرسد که حتی تصور آن در دنیا ممکن نیست. این همان سنت تغییرناپذیر الهی است، دشمن، هرچقدر هم قدرتمند به نظر برسد، در نهایت در نقطهای که تصورش را ندارد، فرو میپاشد.
منبع: فارس
