باشگاه خبرنگاران جوان - سریال «مادران» با نگاهی نو به زندگی مادران شهدا، داستانی از عشق، ایثار و استقامت را به تصویر می‌کشد. این سریال که با رویکردی آوانگارد برای شبکه یک سیما ساخته شده، تلاش دارد تا قصه‌های کمتر شنیده شده مادران شهدا را از اقصی نقاط ایران، با محوریت مادر بودن، به مخاطب عرضه کند. در این مصاحبه اختصاصی، با عوامل این سریال به گفت‌و‌گو نشسته‌ایم تا از جزئیات شکل‌گیری ایده، چالش‌های ساخت و تصویر این سریال بیشتر بدانیم.

مسعود دهنوی کارگردان سریال «مادران» درباره ایده اصلی شکل‌گیری این سریال اظهار کرد:ایده اولیه این سریال از مطالعه تصادفی مجموعه‌ای از کتاب‌ها با عنوان «مجموعه مادران» شکل گرفت. در میان این کتاب‌ها، با قصه‌های مادران شهدایی رو‌به‌رو شدیم که نه تنها کمتر شناخته شده بودند، بلکه داستان‌هایشان بسیار عجیب و جذاب بود.

دهنوی ادامه داد: نسل ما اغلب با شنیدن قصه‌های تکراری از مادران شهدا مواجه است، اما این کتاب‌ها دریچه‌ای نو به سوی روایت‌های متفاوت گشودند. با دیدن جذابیت و منحصر‌به‌فرد بودن این قصه‌ها، این سوال در ذهنمان شکل گرفت که چقدر می‌توان از این ظرفیت‌ها در قالب اقتباس‌های آزاد دراماتیک و سینمایی بهره برد. پس از مشورت با آقای‌هادی مقدم دوست، تصمیم گرفتیم این ایده‌ها را به ۸ قصه با موضوع مادران شهدا تبدیل کنیم که در آن اتفاقی آوانگارد نیز رخ می‌دهد.

وی در پاسخ به این سوال که نوآوری اصلی این سریال در چیست و چه تصویری از مادر ایرانی را می‌خواستید به مخاطب نشان دهید، گفت: در صداوسیما کمتر تجربه تکرار شدنی در زمینه ساخت این گونه آثار وجود داشته است. ایده اصلی ما این بود که مادران شهدا را از هر دین، مذهب، قومیت و منطقه جغرافیایی، همگی مادران این وطن بدانیم و ویژگی مشترک مادر بودن را در آنها برجسته کنیم. به همین دلیل، خلاقیت در فرم را در دستور کار قرار دادیم و با چالش پیچیده‌ای رو‌به‌رو شدیم: استفاده از یک بازیگر برای ایفای نقش ۸ مادر شهید با ویژگی‌های کاملاً متفاوت. این انتخاب، پس از بررسی ۱۵-۱۶ بازیگر مطرح سینما و تئاتر، نهایتاً به خانم رویا افشار رسید که نقشی فوق‌العاده را ایفا کردند.

کارگردان سریال مادران بیان کرد: ما می‌خواستیم تصاویری از مادران را نشان دهیم که شاید تا به حال دیده نشده باشند؛ مثلاً قصه مادری که در یک روستای دورافتاده کوهستانی زندگی می‌کند و عکسی از فرزندش ندارد، یا مادری که هر روز با مینی‌بوسی سفر می‌کند، چون راننده آن شبیه فرزندش است. اینها قصه‌هایی هستند که در میان روایت‌های رایج از شهدای معروف و فرماندهان شناخته شده گم شده‌اند. تلاش ما بر این بود که قصه‌هایی جدیدتر و فضا‌هایی تازه را به تصویر بکشیم و از کلیشه‌ها دور شویم تا تصویری درست از یک مادر مقاوم و استوار، که در تنهایی‌هایش رنج‌های دنباله‌داری را تحمل می‌کند، ارائه دهیم.

دهنوی با اشاره به چالش‌های موجود در طول فرآیند تولید این سریال عنوان کرد: چالش‌های اجرایی و مکانی بسیار زیاد بودند. ما تقریباً در هشت موقعیت مکانی و فضای متفاوت، کار ضبط را انجام دادیم. دو قسمت در تهران، یکی در استان اردبیل، یکی در مشکین شهر، یکی در روستایی دیگر، یک قسمت کاملاً در قطار، یک قسمت در دل سد لفور (در جزیره‌ای وسط سد)، یک قسمت در شهر مشهد و قسمتی دیگر در یکی از روستا‌های بین نیشابور و مشهد. هر قسمت حداقل شش تا هفت لوکیشن داشت که برای یک سریال تلویزیونی عدد قابل توجهی است. ضبط در هر اقلیم و با توجه به شرایط خاص آن منطقه، کار را متفاوت و از لحاظ بصری جذاب می‌کرد. چالش‌های جابجایی عوامل و تجهیزات در این لوکیشن‌های متعدد، بسیار بود.

وی با اشاره ترکیب بازیگران نیز عنوان کرد: در این مجموعه از بازیگران جوان و توانمند استفاده کرده‌ایم؛ کسانی که در سینما و تئاتر تجربه و اعتبار دارند. از جمله آقای ارسطو خوش رزم، برنده سیمرغ جشنواره، رضا مسعودی، نامزد جشنواره فیلم فجر، خاطره حاتمی و مرتضی امینی‌تبار که پیش‌تر بیشتر در پلتفرم‌ها فعالیت داشت. در کنار آنان، بازیگران پیشکسوتی، چون آتش تقی‌پور، جلیل فرشاد، رضا بنفشه‌خواه و افسر اسدی که پس از مدتی دوری از تلویزیون در این مجموعه حضور دارد.

دهنوی افزود: ما خودمان یک تیم جوان هستیم و تلاش کردیم در کنار چهره‌های شناخته‌شده، تعدادی از بازیگران تازه‌نفس و بااستعداد را برای اولین‌بار به تلویزیون و سینما معرفی کنیم. به باور من، این ترکیب از نسل‌های مختلف بازیگری، اتفاقی ویژه برای تلویزیون و مخاطبان آن است.

وی در پایان با بیان اینکه امیدواریم مخاطبان با سریال ارتباط برقرار کنند، گفت: یکی از قصه‌های ما که اولین قسمت هم هست، حتی قبل از شروع جنگ تحمیلی نوشته شده بود که نشان از قدمت و عمق این روایت‌ها دارد. ما تلاش کردیم تا با رویکردی نو و پرهیز از کلیشه‌ها، تجربه‌ای متفاوت و تاثیرگذار را برای بینندگان رقم بزنیم.