باشگاه خبرنگاران جوان - به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد دانشگاهی تهران، دکتر ذاکری از سازمان امور اداری و استخدامی کشور با بیان این‌که سطح پیشنهاد‌های مردمی در نظام پیشنهاد‌ها پیش بینی شود تا از پیشنهاد و مشارکت آنها هم استفاده شود.

فضای مشارکت مردمی باید در نظام پیشنهاد‌ها باز شود

وی با بیان این‌که فضای مشارکت مردمی باید در نظام پیشنهاد‌ها باز شود، افزود: مشارکت عمومی باید در پیشنهاد به دولت شکل بگیرد برای تولید فکر، ادبیات و دانش باید مسایل در نظام پیشنهاد‌های دولت مطرح شود.

در ادامه دکتر بخشایش از وزارت نیرو با بیان این‌که در موضوع مشارکت مردم، دولت عمدتاً در حوزه سرمایه‌ای روان‌تر عمل می‌کند، گفت: چنان‌چه مردم در ایده‌ها و موضوعات مشارکت داشته باشند عمدتاً در حوزه غیر سرمایه‌ایست که حوزه گسترده‌تری است و می‌تواند بخش‌های بیشتری را در بر بگیرد از منظر حکمرانی هم که صحبت می‌کنیم حکمران تنها دولت نیست مردم و بخش خصوصی را هم شامل می‌شود و باید به آنها توجه شود.

وی ارتقاء مشارکت‌پذیری سازمان‌های دولتی را موضوع مهم دیگری دانست و خاطرنشان کرد: ما در وزارت نیرو از موضوع بذر پیشنهاد تجربه‌های خوبی داریم.

بخشایش افزود: درگاه‌های ورودی در مجموعه دولت نظیر سامد، فوآد و در وزارت نیرو سامانه ۱۲۱ در برق و ۱۲۲ در بخش آب وجود دارد که امکان پیشنهاد دادن را فراهم می‌کند. اما این ظرفیت‌ها توسعه نیافته است ابزار موجود است، اما ظرفیت توسعه نیافته است.
وی، با اشاره به تأکید دکتر پزشکیان بر کارآمدی دولت، تصریح کرد: درباره حقوق و مزایا و عملکرد و این قبیل مسایل، نظام پیشنهاد‌ها چه نقشی خواهد داشت؟

علیرضا صالح از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی افزود: ما در دوره‌های قبلی تجربه آن را داشتیم که همه دستگاه‌های اجرایی ساختاری طراحی و پیاده‌سازی کرده بودند که در برخی موارد موفق و در برخی موارد ناموفق بوده‌اند. رویکردی که دولت در نظام پیشنهاد‌ها مطرح می‌کند فراتر از این مسایل است و چالش‌هایی که درباره خود فراخوان بذر پیشنهاد ایجاد می‌کند را پررنگ‌تر می‌کند. یک زمان نظام پیشنهاد‌ها با ایده‌گیری آغاز شد، اما آن‌چه امروز مطرح می‌شود حکمرانی ایده است. در دولت چهاردهم وزارت کار سامانه‌ای را طراحی کرد که پس از ۳ ماه به‌علت انباشت داده‌ها سامانه را تعطیل کرد.

هدف دولت از نظام پیشنهاد‌ها حکمرانی ایده با خلق ارزش‌افزوده است

وی، خاطرنشان کرد: در حکمرانی ایده باید خلق ارزش شود مسیری که می‌رود ارزش‌افزوده در جامعه ایجاد کند تقسیم‌بندی در سطح عملیات اصلاح و بهبود روش‌هاست که معطوف به دستگاه خاصی هم نمی‌شود سپس سطح مدیریتی مقررات و رویه‌هایی که داریم که خلأ آن به‌شدت در نظام پیشنهاد‌ها احساس می‌شود. صالح، با بیان این‌که موضوع مدنظر دولت پیشنهاد در سطح حکمرانی ایده‌هاست، ادامه داد: این خودش می‌تواند موضوع فراخوان باشد.

در ادامه سعید نورعلی از مجموعه وزارت نیرو و شرکت مدیریت منابع آب ایران با اعتقاد به این‌که نظام پیشنهاد‌ها یک ادبیات مشخص نظام اداری دارد، افزود: به‌ویژه ادبیاتی که در ماده ۲۰ قانون مدیریت خدمات کشوری ذکر شده است. آن‌چه در نظام پیشنهاد‌های مردمی مدنظر است منعکس‌کننده مفاد آن ماده نیست. نظام پیشنهاد‌ها با آن ادبیات، زیرساخت مشخصی در کشور دارد از آحاد کارکنان اخذ ایده و پیشنهاد می‌کند. اما نظام پیشنهاد‌های مردمی یا همان نظام پیشنهاد‌های دولت، همانند تجربه‌ای است که در وزارت نیرو در سنوات گذشته اتفاق افتاد و در مقطعی نظام پیشنهاد‌ها ویژه مدیران ارشد مستقر شد که کیفیت و خروجی آن متفاوت بود.

وی، تصریح کرد: باید چه اسناد و مدارکی وجود داشته باشد که تضمین‌کننده مشارکت مردم در نظام پیشنهاد‌های دولت باشد؟ باید سازماندهی مجدد داشته باشیم پیشنهاد‌ها از دو فیلتر اخذ شود یکی آحاد کارکنان و دیگری در سطح عمومی مردم که می‌توان به کمک هوش مصنوعی این پیشنهاد‌ها به پختگی لازم برای طرح در صحن دولت برسد.

مهرداد سلگی از سازمان فنی حرفه‌ای با بیان این‌که من احساس می‌کنم نظام پیشنهاد‌ها باید نگاه کلی داشته باشد و آن ایجاد باور به حل مسایل کشور با و به‌وسیله نظام پیشنهادهاست.

نظام پیشنهاد‌ها به‌معنای به اشتراک گذاشتن بهترین شیوه انجام کار

وی، ادامه داد: من نظام پیشنهاد‌ها را این‌گونه تعریف می‌کنم به اشتراک گذاشتن بهترین شیوه انجام کار. در کشور قوانین به میزان کافی وجود دارد و امروز دنیا به‌سمت قوانین‌زدایی رفته است. برخی کشور‌ها پا را فراتر گذاشته و وزارت قوانین‌زدایی دارند. می‌گویند قانون خودش مانعی برای اداره کشور است.

سلگی خاطرنشان کرد: در کشور برای واردات و صادرات ۲۹ گام برای ثبت سفارش و ورود کالا وجود دارد. در آلمان دو گام است. اگر اداره کشور لزوماً درآمدزایی باشد، یک بخش نظام پیشنهاد‌ها قوانین‌زدایی است. رسالت ما در سازمان فنی حرفه‌ای مهارت‌آموزی است. در کنار تحصیل باید مهارتی آموخته شود. فرآیند کشوری به اسم TMC وجود دارد که در کنار دانشگاه باید یک کارگاه به معنای واقعی وجود داشته باشد. باید نگاه مهارت‌آموزی در نظام پیشنهاد‌ها دیده شود. اگر قصد بر حل مسایل کشور داریم در سطح سازمانی ایده عالی است. اما ابعاد فردی، سازمانی جامعه و ملی هم باید دیده شود در عین حال که خواست مردم هم دیده می‌شود.

علیرضا دهقانی از مجموعه معاونت مطالعات کاربردی دفتر هیأت دولت با بیان این‌که برای ایجاد باور برای حل مسأله کشور و خلق ارزش، باید در سامانه پیشنهادی که آمد طی جلسات متعدد بازخورد و فیدبکی به پیشنهاددهنده ارائه شود. در ادامه افزود: تا پیشنهاد پخته شود به پیوست و دستوالعمل اجرایی منتهی شود در نهایت در سامانه همه مراحل به‌طور شفاف در معرض دید عموم گذاشته شود تا این باور که پیشنهاد کمک به حل مسایل کشور کرده است ایجاد شود.

احمد جوانمرد از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان این‌که این وزارتخانه از ارکان آموزش عالی کشور است، گفت: ما از سال‌ها پیش مجموعه‌ای در مجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تحت‌عنوان «حوزه مدیریت دانش» راه‌اندازی کردیم. قریب به ۲ دهه گذشته است و همکاران در آن مجموعه هم تجربه، هم پیشنهاد و اخیراً ایده را ثبت می‌کنند.

ثبت بیش از ۳۰ هزار تجربه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

وی ادامه داد: ماحصل آن ثبت ۳۰ هزار و ۴۲۱ تجربه و ۹۱ هزار و ۲۰۰ پیشنهاد است. باید از دفتر نهاد ریاست جمهوری برای پیگیری نظام پیشنهاد‌ها تشکر ویژه‌ای داشت. ظاهراً دو رویکرد در نظام پیشنهاد‌ها وجود دارد یکی رویکرد مردمی است که قابل تأمل‌تر است، و برای این‌که این پیشنهاد‌ها به کار و عملیات اجرایی تبدیل شود باید فرآیند‌هایی طی شود.

جوانمرد در ادامه تأکید کرد: چنان‌چه فرد ثبت پیشنهاد و ایده داشته باشد پس از بررسی در زمان مشخص باید بازخورد لازم به وی داده شود.

سوسن طالبی از وزارت صنعت، معدن و تجارت، با بیان این‌که سال‌هاست این نظام در حال اجراست، گفت: اگر ما آسیب‌شناسی و عارضه‌یابی در این زمینه داریم، باید در سطح سازمانی، فردی و ملی بررسی و جمع‌بندی شوند و از نتایج آن در مطالعات و اقدامات جدید استفاده شود.

وی با بیان این‌که می‌خواهیم نظام پیشنهاد‌ها را در سطح ملی و جهاد فکری را برای همگان ببینیم، افزود: ما نام این نظام را در وزارت صنعت معدن و تجارت گذاشته‌ایم «نظام تحول و پیشنهاد‌های نوآورانه» و به‌دنبال تغییراتی از جنس نوآوری در نظام پیشنهاد‌ها هستیم.

طالبی ادامه داد: از سالیان گذشته نگاه متفاوتی به این موضوع در وزارت صمت وجود دارد که براساس فرهنگ اختصاصی صمت است. همچنین در مورد محور‌های پیشنهادی نظام پیشنهاد‌ها خاطرنشان کردند که این محور‌ها باید پایگاه‌های خروجی داشته باشد.

هستی عقیلی، از شرکت مادر تخصصی توانیر با بیان این‌که نظام پیشنهاد‌ها در دو سطح مردمی و کارکنان دستگاه‌های اجرایی مطرح است، گفت: آن‌چه درباره محور‌ها مهم است آن است که موضوعات آنها باید از هم تفکیک شود. پس در مرحله نخست باید محور‌ها مشخص شود و یک مسأله و یا چالشی که مطرح می‌شود برای قابل درک شدن برای مردم به اجزا کوچکتر شکسته شود تا مردم بهتر ب‌توانند در بحث اصلاح و فرآیند خدمات، پیشنهاد بدهند.

استفاده از هوش مصنوعی برای ایجاد پیشنهاد‌های ترکیبی

وی ادامه داد: استفاده از هوش مصنوعی در این حوزه بشدت مهم است علاوه‌بر پیش پالایش پیشنهادها، می‌توان از آن گزارش مدیریتی نیز گرفت.

فرحناز غلمانی از مرکز توسعه سرمایه انسانی جهاد دانشگاهی تهران با بیان این‌که مسأله اصلی کشور کمبود ایده نیست، گفت: در کشور متخصص، کارشناس و پژوهشگر و فرهیخته بسیار زیاد داریم. مسأله اصلی این است که چگونه از ظرفیت‌ها استفاده کنیم و پیشنهاد‌ها را به فرآیند تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی پیوند دهیم. شرایط کنونی باید رصد شود که ما تا چه میزان مسأله واقعی داریم که احصاء شده‌اند؟ آیا اولویت‌ها مشخص شده است؟

وی ادامه داد: در گزارش‌ها عنوان شده که مسایل اصلی احصاء و ۱۰۰ مسأله در آمده است. باید مسایل اولویت‌داری را که در شرایط کنونی باید به آنها رسیدگی شود احصاء کرد و سازو کاری در کنار نظام پیشنهاد‌ها برای ارزیابی و رصد وجود داشته باشد تا بازخورد هر پیشنهاد نتیجه‌محور را پیگیری کند.

هدا صنعتی گر از وزارت نفت، رویکرد این دوره از نظام پیشنهاد‌ها را متفاوت از سال‌های گذشته برشمرد و افزود: معماری این سامانه چگونه باید باشد؟ چگونه این اقدامات ارزیابی و خروجی آنها ارزیابی شود؟ برای بسط این نظام به جامعه عمومی که به اطلاعات سازمانی دسترسی ندارند چگونه این قبیل پیشنهاد‌ها را به مسایل کشور گره بزنیم.

وی محور‌های پیشنهادی را مشمول مسایل مبتلابه وزارت نفت از جمله تحول دیجیتال و ناترازی انرژی دانست و خاطرنشان کرد: نگهداشت نیروی انسانی متخصص از دیگر موضوعات مهم در حوزه وزارت نفت است. همچنین مدیریت استعداد و شایسته‌گزینی از مسایل عمده، اساسی و ملی کشور است.

صنعتی‌گر درباره پیشنهاد‌های خام عامه مردم هم گفت: هدف نظام پیشنهاد‌ها صرفاً ارتقاء بهره‌وری نیست ما قصد داریم این نظام سرمایه اجتماعی را هم ارتقاء دهد چنان‌چه از عموم مردم ایده‌ای دریافت می‌شود و آنها مشارکت داده می‌شوند اگر بازخورد لازم به آنها داده شود سرمایه اجتماعی را افزایش داده‌ایم اگرچه از اهداف مهم نظام پیشنهاد‌ها ارتقاء بهره‌وری است، اما همه هدف نیست.

وی حکمرانی مطلوب را از دیگر اهداف اجرای نظام پیشنهاد‌ها برشمرد و افزود: در حکمرانی مطلوب می‌توان در پاسخگویی و شفافیت از نظام پیشنهاد‌ها بهره برد. در این نظام مسایل با شفافیت بیان می‌شود، در نتیجه راه حل و اجرای آن هم بدون هیچ خللی انجام می‌شود، در صورت کوچکترین خللی پاسخ معکوس دریافت خواهد شد.

صنعتی‌گر با اشاره به آسیب‌شناسی انجام شده در وزارت نفت درباره نظام پیشنهاد‌ها گفت: در نتیجه این آسیب‌شناسی به این نتیجه رسیدیم که کوچکترین خلل در این نظام ما را از هدف و مسیر اصلی و غایی دور می‌کند.
افزایش سرمایه اجتماعی با دریافت پیشنهاد‌های خام عموم و ارائه بازخورد مناسب

وی با تأکید مجدد براین‌که حتی پیشنهاد خام عامه مردم که بازخورد لازم را دریافت کند به افزایش سرمایه اجتماعی منجر می‌شود، خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی می‌تواند به مانند یک مربی پیشنهاددهنده، پیشنهاد‌ها را از خام به پخته تبدیل کند همچنین می‌تواند در سطح‌بندی پیشنهاد‌ها و انتخاب پیشنهاد‌های بهینه و با ارزش افزوده در جهت کمک به اجرایی شدن پیشنهاد‌ها کمک کند.

طاهره رستمی از معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی هم با بیان این‌که هر پیشنهادی برای بهبود یک فرآیند تعریف شده است، گفت: ما به‌لحاظ ایده با کمبود مواجه نیستیم، بلکه باید به‌دنبال آن باشیم که چگونه از این پیشنهاد برای حل مسایل استفاده کنیم و چه کسی متولی این امر است؟

جعفر عباسپور از وزارت اقتصاد و دارایی، با بیان این‌که در مدل نظام پیشنهاد‌ها باید به چندین مطلب توجه شود، ادامه داد: باید به‌جای مشارکت کارکنان «فرهنگ مشارکت سازمانی کارکنان» یا مردم جایگزین شود باید به پیشنهاد‌های نوآورانه برای حل بخشی از مشکلات دولت توجه ویژه شود و فردی که ارائه‌دهنده پیشنهاد است بداند در پروسه حل مشکلات دولت وارد شده است.

دریافت پیشنهاد‌های تخصصی از کارکنان بدنه اجرایی دولت

وی، نظام تشویقی را برخلاف ماده ۲۰ دانست و خاطرنشان کرد: وزارت اقتصاد و دارایی یک خانواده‌ای با بیش از ۲۰۰ هزار نفر شامل بانک‌های دولتی و ... است. در نظام پیشنهاد‌ها طبیعتاً کارمندان حوزه‌های تخصصی پیشنهاد‌های تخصصی‌تری را ارائه می‌دهند. در این وزارتخانه شمار پیشنهاد‌ها به علت کاهش مبلغ پاداش کاهش یافت و به ناچار یک پارامتر را تغییر دادیم و پاداش شد وقت ملاقات ۳۰ تا ۴۵ دقیقه با وزیر که ارزش آن از ارزش نقدی بسیار بیشتر بود وقتی خبر رسانه‌ای می‌شد کارکنان با انگیزه می‌شدند. پس باید مدل انگیزشی را از رقم و ریال به‌سمت موارد متفاوت سوق داد.

عباسپور با بیان این‌که هم‌اکنون در شرایط جنگ اقتصادی در زنجیره تأمین مشکل داریم، گفت: وقتی با تجار و صنعتگران صحبت می‌کنیم همگی ایده‌های نویی دارند. اما به نظام پیشنهاد‌ها دسترسی ندارند ما در حوزه محدودیت‌های تجارت برون‌مرزی که در گمرکات ما فعال است بسیاری از همکاران و مردم بومی منطقه تایباد و ارس ایده دارند، اما در محور‌های پیشنهادی برای آنها چیزی دیده نشده است و یا آنها احساس نمی‌کنند که باید مشارکت داده شوند.

وی، با بیان این‌که تاب‌آوری سطح جامعه همه این موارد را شامل می‌شود، ادامه داد:، اما این را به چه صورتی باید بیان کرد تا آنها هم مشارکت داده شوند. سازمان سرمایه‌گذاری خارجی با حمایت سازمان امور اداری و استخدامی به سازمان سرمایه‌گذاری ایران تبدیل شد یعنی هر نوع سرمایه‌گذاری در آن حمایت می‌شود. بسیاری از سرمایه‌گذاران برای نحوه حمایت حرفی برای گفتن دارند.

عباسپور با اعتقاد به این‌که بسیاری از مسایل کسب و کار با پیشنهاد مردم و بدنه ۲۰۰ هزار نفری ما حل خواهد شد، افزود: تنها ۱۰ درصد دانش‌آموختگان حوزه اقتصاد، سرمایه و مدیریت بازرگانی به وزارت اقتصاد برمی‌گردند. به ۹۰ درصد آنها دسترسی نداریم و آنها هم به نظام پیشنهاد‌ها برای ارائه ایده و پیشنهاد دسترسی ندارند. شاید با جزئی‌تر کردن محور‌های تخصصی اقتصاد و پرهیز از کلی‌گویی، مشارکت مردمی برای ارائه ایده و پیشنهاد بیشتر شود.

داور نظری، معاون نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان شستا هم با بیان این‌که زمانی در شهرداری تهران از فکر و اندیشه و مسیر سازمان جهاد دانشگاهی تهران در حوزه نظام پیشنهاد‌ها بهره بردیم گفت: در آن زمان این نظام را با نظام مدیریت دانش ممزوج کردیم و پیوند‌های خوبی حاصل شد.

استفاده از نظام پیشنهاد‌ها راهکاری خلاق و نوآورانه

وی با اعتقاد به این‌که اگر دنیا به‌سمت حل مسأله با مشارکت ایده و پیشنهاد مردمی حرکت کرده است به‌نوعی خلاقیت و نوآوری است، در ادامه خاطرنشان کرد: رئیس جمهور محترم تنها به‌دنبال دریافت ایده یا پیشنهاد نیست، ایشان در صحبتی عنوان کردند ما به تنهایی قادر به حل مسایل نیستیم مشارکت و خرد جمعی را می‌طلبد. نظام پیشنهاد‌ها هم سازوکاری است که همه می‌توانند مشارکت داشته باشند. نظام پیشنهاد‌ها کایزنی است؛ ایرادی ندارد همه فعالیت‌ها ذیل این واژه انجام شود.

داور نظری، جهاد فکری را واژه‌ای جدید و متناسب با این ایام (جنگ تحمیلی سوم) دانست و گفت: شماری پای لانچر هستند نیاز داریم عده‌ای هم پای لانچر فکر و نوآوری بنشینند. شاید اگر امروز به شهرداری بازگردم ایجاد «بانک ایده» برای هر شهروند را پیشنهاد کنم که به میزان لایک، کامنت و اجرا امتیاز آن افزایش یابد. سپس این حساب بانکی به‌جایی وصل شود و به بهترین ایده‌ها ملاقات با معاون رئیس‌جمهور یا شخص رئیس‌جمهور و یا تقدیر در همایش ملی لحاظ شود. پاداش نباید صرفاً مادی باشد. برای کارکنان هم کمک به ارتقای شغلی لحاظ شود.

وی، با بیان این‌که در ارتباط با نظام پیشنهاد‌ها برای من پرسش‌هایی مطرح است، افزود: این‌که وقتی کاری را انجام می‌دهیم مسأله اصلی کجاست که می‌خواهیم آن‌را انجام دهیم؟ یعنی در کشور ایده وجود ندارد یا راهکار موجود نقص دارد یا باید الگوی نظام پیشنهاد‌ها را اصلاح کنیم؟ آیا قرار است کار تکراری انجام شود یا کار متفاوت است؟ آیا می‌خواهیم یک مسأله روشن را روی میز گذاشته و ابعاد آن حول محور باز شود و یا می‌خواهیم مسایل مختلفی گذاشته شود و هر کسی پیشنهادی را مطرح کند و زمانی که با انبوه پیشنهاد‌ها روبه‌رو شدیم از هوش مصنوعی کمک بگیریم؟

داور نظری درباره مسأله حل ناترازی انرژی و حتی نیروی انسانی به کمک نظام پیشنهاد‌ها هم گفت: انرژی؛ بنزین، برق و گاز را شامل می‌شود در این حوزه همه موارد را باید دید یا تنها موضوع خاصی مدنظر است؟ در صورت ارائه پیشنهاد، مزیت برای پیشنهاددهنده چیست؟ 

نظام پیشنهادها پلی میان دفتر هیأت دولت و مردم برای هم‌آفرینی و نوآوری در حل مسائل کشور

وی با تقدیر از اقدام دفتر هیأت دولت برای حرکت در جهت نظام پیشنهادها ادامه داد: باید میان نهاد و مردم پلی ایجاد شود تا هم‌آفرینی و نوآوری برای حل مسایل کشور ایجاد شود که نظام پیشنهادها در این‌باره می‌تواند به‌خوبی نقش ایفا کند. باید به این نکته هم توجه شود جامعه هدف چه کسانی هستند مدیران ارشد و یا شهروندان؟

داور نظری با تأکید بر ضرروت سازماندهی مجدد، در ادامه نهاد متولی را در ارائه بهتر این نظام موثر دانست و خاطرنشان کرد: این نهاد باید از ایده تا اجرا همراه باشد و سامانه نیز ویترینی برای کار محسوب شود.

وی با بیان این‌که می‌توان پیشنهادهای سالهای گذشته دستگاه‌ها و نهادها را دفتر هیأت دولت طی نامه‌ای و فراخوانی جمع‌آوری و دسته‌بندی کرد، در ادامه تصریح کرد: این موضوع حس خوبی را در دستگاه‌ها و نهادهای اجرایی ایجاد می‌کند.

داور نظری در پایان دو عنوان را به عنوان هدف یا محور برای این رویداد پیشنهاد داد که یکی «رویداد ملی مشارکت و پیشنهادها برای حل مسأله کشور با رویکرد ناترازی انرژی» و دیگری «جهاد فکری ملی برای حل مسایل و ناترازی‌های کشور».