ّباشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا نجفی -الکسی ددوف، سفیر روسیه در ایران در مصاحبه‌ای با شبکه خبری راشاتودی به وضعیت کنونی در غرب آسیا و احتمال وقوع یک جنگ منطقه‌ای اشاره کرد. به گفته او اگرچه وقوع چنین جنگی محتمل است، اما تجربه جنگ ۱۲ روزه ایران را آماده‌تر کرده و توان دفاعی آن را افزایش داده و از سوی دیگر، تا اندازه‌ای این درک در واشنگتن و تل‌آویو به وجود آمده که استفاده از تهدید و زور علیه تهران کارساز نخواهد بود.

در این مصاحبه، ابتدا خبرنگار راشاتودی گفت: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه خاطرنشان کرده که امروزه «بمب‌های ساعتی» زیادی در خاورمیانه وجود دارد. اوضاع منطقه در طول سال گذشته چگونه تغییر کرده است و شما شخصاً کدام یک از این «بمب‌های ساعتی» را خطرناک‌تر می‌دانید و چرا؟

در پاسخ به این سوال، سفیر روسیه در ایران گفت: متأسفانه، سیاست‌های مخرب ایالات متحده، اسرائیل و تعدادی از کشور‌های غربی منجر به پیچیدگی قابل توجه اوضاع در خاورمیانه در طول سال گذشته شده است. دقیقاً در نتیجه تلاش‌های آنها بود که این «بمب‌های ساعتی» پدیدار شدند. بمب‌هایی که کشور‌های منطقه در تلاشند تا از طریق اقدامات دیپلماتیک آنها را خنثی کنند. روسیه در صورت لزوم، آماده است تا در حل و فصل وضعیت فعلی مشارکت کند.

بزرگترین تهدید، خطر تشدید نظامی در منطقه است که خطری جدی و فراتر از منطقه را ایجاد می‌کند. سال گذشته، ما شاهد تجاوز آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران بودیم که تحت ضمانت‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بودند. این نقض تمام هنجار‌های حقوق بین‌الملل در اوج روند مذاکرات بین ایران و آمریکا بود.

متاسفانه، درخواست‌های غیرمسئولانه از غرب برای اعمال اقدامات مختلف علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله استفاده از زور، که کاملاً غیرقابل قبول و غیرمجاز است، ادامه دارد. بهانه‌های چنین اقداماتی بسیار متنوع است، از ادعای حمایت از معترضان گرفته تا تلاش برای از بین بردن برنامه موشکی ایران. ما قاطعانه این نوع دخالت خرابکارانه توسط کشور‌های ثالث در امور داخلی ایران را که به شدت اصول اساسی حاکمیت ملی و تمامیت ارضی را نقض می‌کند، رد می‌کنیم.

در ادامه، خبرنگار آرتی پرسید: به نظر شما، چه چیزی ایران را از سایر کشور‌های منطقه متمایز می‌کند؟

سفیر روسیه در ایران در پاسخ به این سوال با اشاره به فرهنگ غنی و قدمت کشورمان، گفت: ایران کشوری جالب با فرهنگ و تاریخ غنی و همچنین سنت‌های باستانی، از جمله در دیپلماسی است. دیپلمات‌های ایرانی همیشه پذیرای تعامل هستند و پیوسته روش‌های سیاسی و دیپلماتیک را در صحنه بین‌المللی در اولویت قرار می‌دهند، که به طور مطلوب کار آنها را از لفاظی‌های تهاجمی و بی‌اساس بازیگران غربی متمایز می‌کند.

ما از حمایت شرکای ایرانی خود در زمینه‌های مختلف قدردانی می‌کنیم و آماده‌ایم تا به هماهنگی نزدیک تلاش‌های مشترک، از جمله بر اساس پیمان مشارکت جامع استراتژیک بین فدراسیون روسیه و جمهوری اسلامی ایران، ادامه دهیم.

سرگئی لاوروف پیش از این تأکید کرده بود که روسیه آماده است تا نقشی کلیدی در دستیابی به توافقات در مورد برنامه هسته‌ای ایران ایفا کند. همانطور که در سال ۲۰۱۵ (برجام) اتفاق افتاد. با توجه به واقعیت‌های فعلی، به نظر شما این نقش امروز شامل چه مواردی خواهد بود؟

فدراسیون روسیه در روند مذاکرات دخالت نمی‌کند و به دنبال تحمیل خود نیست. ما از نزدیک اوضاع را زیر نظر داریم و در صورت درخواست، آماده ارائه کمک هستیم. طرف ایرانی، از جمله در بالاترین سطح، بار‌ها تعهد خود را به گفت‌و‌گو و علاقه خود را به حل بحران فعلی از طریق مذاکرات صادقانه و برابر بدون اولتیماتوم یا تهدید به نیروی نظامی نشان داده است. مقامات، دیپلمات‌ها و کارشناسان روسی مرتباً با همتایان ایرانی خود در تماس هستند.

دلایل اصلی بحران دیپلماسی بین ایران و غرب چیست؟

به نظر من، دلیل اصلی، تمایل به وادار کردن ایران به تسلیم شدن در چارچوب‌های نواستعماری ایالات متحده و اتحادیه اروپا است. تحریم‌های غیرقانونی متعدد، دخالت در امور داخلی ایران، اقدامات قهری و فشار نظامی-سیاسی، همگی ابزار‌های مورد علاقه غرب برای دستیابی به این هدف هستند.

تفاوت‌های کلیدی بین وضعیت فعلی منطقه و تشدید تنشی که منجر به جنگ ۱۲ روزه سال گذشته شد، چیست؟ آیا معتقدید که طرفین قادر به جلوگیری از یک رویارویی نظامی تمام عیار خواهند بود؟

تفاوت کلیدی، افزایش آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای چنین تحولی و همچنین چیزی است که شرکای ایرانی آن را درک واشنگتن و تل آویو از بیهودگی اولتیماتوم‌ها و تجاوز می‌دانند. در عین حال، ایران در حال تقویت قابلیت‌های دفاعی خود است، برای هر سناریویی آماده است و کاملاً درک می‌کند که ایالات متحده و اسرائیل ممکن است درست در بحبوحه روند مذاکرات به سناریوی مبتنی بر زور متوسل شوند.

روسیه امیدوار است که یک راه حل دیپلماتیک برای حل بحران فعلی ایجاد شود که امکان جلوگیری از یک جنگ بزرگ را فراهم کند. جنگی که جز غم، تلفات و رنج چیزی به همراه نخواهد داشت، هیچ مشکلی را حل نمی‌کند، امنیت هیچ کشوری را تضمین نمی‌کند و خطر فرو بردن خاورمیانه در هرج و مرج یک درگیری گسترده با عواقب غیرقابل پیش‌بینی و ویرانگر را به همراه دارد.

روسیه می‌داند که ساخت راه‌آهن ایران که بخشی از کریدور شمال-جنوب است، در حال حاضر تحت نظارت روسای جمهور روسیه و ایران قرار دارد. اهمیت این پروژه برای مسکو چیست و چه مزایای استراتژیکی برای تهران به همراه خواهد داشت؟

کریدور حمل و نقل بین‌المللی شمال-جنوب امکان ایجاد یک جایگزین رقابتی برای مسیر‌های تجاری سنتی و ایجاد ارتباط حمل و نقل پایدار با کشور‌های دوست خلیج فارس، آسیای جنوبی و آسیای جنوب شرقی را فراهم می‌کند. این امر به نوبه خود، دسترسی کالا‌های روسی به بزرگترین و امیدوارکننده‌ترین بازار‌های جهانی را تسهیل می‌کند، بودجه قابل توجهی را به اقتصاد روسیه جذب می‌کند و به توسعه روابط تجاری و اقتصادی با همه کشور‌های ذینفع کمک می‌کند. با توسعه و گسترش این کریدور، ایران به یکی از قطب‌های کلیدی حمل و نقل و لجستیک اوراسیا و حلقه مهمی در زنجیره‌های تجارت جهانی تبدیل خواهد شد.

در اکتبر سال گذشته، پیمان مشارکت جامع استراتژیک روسیه و ایران لازم‌الاجرا شد. به نظر شما، این توافق تا به امروز در کدام زمینه‌ها ملموس‌ترین تأثیر را داشته است و چرا؟

ملموس‌ترین تأثیر، در بنیان قدرتمندی نهفته است که این پیمان برای توسعه و تقویت بیشتر روابط روسیه و ایران در تمام زمینه‌های همکاری دوجانبه بنا نهاده است. بر اساس این سند، تعامل نه تنها در حوزه سیاسی، بلکه در تجارت و اقتصاد، فرهنگ، علم و سایر جنبه‌های مهم همکاری ما نیز در حال شکل‌گیری است. امیدواریم که پس از این پیمان، اسناد دوجانبه جدیدی امضا شود که به طور خاص‌تر همکاری بین روسیه و ایران را تنظیم و گسترش دهد.

در آینده نزدیک، خطر حملات ایالات متحده علیه ایران وجود دارد. آیا سفارت آماده است تا در صورت وقوع چنین اتفاقی، امنیت شهروندان روسی در این کشور را تضمین کند؟

سفارت به طور عادی فعالیت می‌کند و در صورت بروز هرگونه وضعیت اضطراری، آماده ارائه کمک‌های جامع و سریع به شهروندان روسی حاضر در ایران است. با توجه به وضعیت فعلی، توصیه می‌کنیم هموطنان ما که در ایران ساکن هستند، اقدامات احتیاطی معقول را رعایت کرده و با سفارت در تماس باشند.

منبع: آر تی