باشگاه خبرنگاران جوان - اقتصاد مقاومتی یک «استراتژی بقای بلندمدت» است؛ با محور تولید، کاهش وابستگی و سیاست‌های پایدار که اقتصاد را از چرخه‌ شوک و واکنش‌های مقطعی بخصوص در شرایط بحرانی و جنگ بیرون می‌آورد و برهمگان(عوام و خواص) تکلیف است تا اقتصاد مقاومتی را با دو بال وحدت ملی و امنیت ملی دنبال کنند.

اقتصاد مقاومتی به منزله طراحی و اداره‌ اقتصاد به شکلی است که کشور در برابر شوک‌ها و فشارهای بیرونی (تحریم، شوک ارزی، جنگ تجاری و تحمیلی …) زمین‌گیر نشود و حتی اگر ضربه‌ای خورد، دوباره بتواند سریع‌ خود را تنظیم و تقویت کند. براین اساس پس از دومین جنگ تحمیلی رژیم صهیونی و آمریکا علیه کشورمان حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام نورزی، سال ۱۴۰۵ را به نام «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نامگذاری کردند و فرمودند: «یک روزنه امید دشمن، بهره‌گیری از ضعفهای اقتصادی و مدیریتی است که از دیرباز شکل گرفته است. رهبر شهیدمان اعلی‌الله مقامه در سالهای متعددی محور اصلی و شعار سال را متوجه امر اقتصاد کرده بودند. بنظر قاصر این حقیر هم تأمین معیشت مردم و ارتقاء زیرساخت های زیستی و رفاهی و تولید ثروت برای عموم مردم نکته کانونی و نوعی دفاع و بلکه پیشروی چشمگیر در مقابل جنگ اقتصادی که دشمن براه انداخته تلقی شود. از توفیقات بنده امکان شنیدن سخنان مردم عزیز از انواع طبقات اجتماعی بوده است. از جمله در بازه‌ای زمانی، با هیئتی ناشناس با شما در تاکسی که به درخواست خودم تهیه شده بود در خیابان‌های تهران همسفر می‌شدم و به سخنانتان گوش فرا میدادم و این نوع نمونه‌گیری را از خیلی از نظرسنجی‌ها برتر می‌دانستم. برداشت بنده در خیلی موارد موافق کلمات شما که معمولاً بشکل انتقادات مختلف مربوط به جهات اقتصادی و مدیریتی بیان میشد، بود. در این ضمن خیلی چیزها از شما فرا گرفتم و همچنان بدنبال یادگیری‌های جدید هستم. از جمله در همین ایام قبل و بعد از ۱۹ رمضان المبارک باز هم از افراد مختلفی از شما که در میادین حضور داشتید مواردی را آموختم. امیدوارم از این نعمت محروم نشوم. در پی این آموختن‌ها و شنیدن‌ها و سائر مطالعات، تلاشی به عمل آمده که نسخه علاجی کارساز و کارشناسی‌شده تدوین شود که تا حد ممکن جامع‌الاطراف بوده باشد که بحمدالله تا حد قابل قبولی این مطلب تحقق پیدا کرده و بزودی آماده عمل توسط مسئولان عالی همّت با همکاری همه آحاد ملت خواهد بود، ان‌شاء‌الله تعالی. در آخر این قسمت با تأسی به رهبر عظیم‌الشأن شهید، شعار امسال را «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» اعلام میدارم.»

با توجه به ترسیم نقشه راه در سال جدید و اهمیت توجه به اقتصاد مقاومتی، ۳ نکته قابل پردازش است.

۱- اقتصاد مقاومتی و عبور از برنامه‌ها و توطئه‌های دشمن: بنا به تحلیل و اظهار نظر کارشناسان و نخبگان سیاسی، دشمن چندین سال است که تحریم یا در واقع محاصره اقتصادی ایران را هر سال نسبت به سال قبل تشدید می‌کند؛ تحریم‌هایی که غیرانسانی، بسیار ظالمانه و در تاریخ روابط ملت‌ها بی‌سابقه بوده است و برای خنثی‌سازی این ترفند دشمن که نتواند از فشار اقتصادی به نتایج موردنظر دست یابد و ملت ما را به زانو درآورد، به صورت طبیعی باید موضوع تولید ثروت مورد توجه قرار گیرد و مسئولان ذی‌ربط در قوای سه گانه و سایر نهادها و سازمان‌های حاکمیت تلاش کنند اقتصاد، به‌ویژه اقتصاد ملی، به‌صورت جدی درکشور و فعالیت های اقتصادی فعال شود.

جهت فعال‌سازی اقتصاد ملی، سرمایه‌گذاری در این زمینه بسیار حائز اهمیت است و ما تا حد زیادی نیز موفق بوده‌ایم. البته طبیعی است که فشارهایی بر مردم وارد می‌شود؛ وقتی آنها(دشمن) حتی دارو را مشمول تحریم می‌کنند، قطعاً مسیرهای تکنولوژی را نیز بسته‌اند تا امکان تبادل فناوری وجود نداشته باشد و این کار تنها از مسیرهای غیررسمی انجام می‌شود. این شرایط به‌طور طبیعی درآمدهای کشور را کاهش می‌دهد، اما توجه رهبر انقلاب به این امر که از طریق نامگذاری‌های سالانه نیز قابل درک است، این نکته را گوشزد می‌کند که باید کاری کرد تا برنامه‌ریزی دشمن در حوزه اقتصاد ایران خنثی شود و بهترین نسخه تجویز شده «شعار سال ۱۴۰۵» است.

در همین رابطه، حجت‌الاسلام غلامرضا مصباحی‌مقدم اقتصاددان و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفت‌وگو با ایرنا، با بیان اینکه موضوع اهمیت و توجه به اقتصاد مقاومتی محدود به یکسال خاص نیست، تصریح کرد: شعار اقتصاد مقاومتی باید به‌عنوان یک راهبرد مستمر در سال‌های آینده نیز دنبال شود تا ساختار اقتصادی کشور به‌طور کامل بر پایه اصول اقتصاد مقاومتی شکل گیرد.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر، به‌واسطه تأکید بر اقتصاد مقاومتی که پیش‌تر از سوی رهبر معظم انقلاب مطرح و به‌عنوان مبنایی برای ملت عزیز و فعالان عرصه تولید و اقتصاد تبیین شد، شرایطی فراهم آمده است که حتی در وضعیت جنگی و در حالی‌که دشمن انتظار داشت اوضاع داخلی کشور را برهم بزند، مردم با مشکل خاصی مواجه نشده اند، گفت: این رویکرد توانسته نیازهای اساسی کشور را تأمین کند.

۲- باور و ایمان دولتِ چهاردهم به اقتصاد مقاومتی: از زمان در اختیار گرفتن سکان مدیریت اجرایی کشور از سوی دولت پزشکیان، رژیم صهیونی با ترور و به شهادت رساندن «اسماعیل هنیه» عملا وارد جنگ با ایران شد و درصدد برآمد دولت و مردم ایران را در تنگنا قرار دهد، اما مسئولان اجرایی کشور و صاحبان انقلاب(مردم) با قوت و قدرت در صحنه نقش آفرینی کرده‌اند و همچنان وظایف و مسئولیت‌های خود را به نحو مطلوب انجام می‌دهند. رئیس‌جمهور از همان ابتدای فعالیت در پاستور هموراه بر تصمیم مهمی به موضوع تفویض اختیار به استانداران تاکید می‌کرد و می‌گفت: چرا باید ما در مرکز برای آنها تصمیم گیری کنیم، خود آنان می‌توانند تصمیمات خوب و به هنگام اتخاذ کنند و همین اقدام هم صورت گرفت و امروز در شرایط سخت جنگی تحمیلی آمریکای - صهیونی، نمایندگان دولت در استان‌ها با اختیارات بالا در حال مدیریت و برنامه ریزی در استان‌های خود و تامین نیازهای مردم در نقاط مختلف کشور هستند. قطعا استان‌ها بویژه استان‌های مرزی و اقتصادی نقش اساسی و کلیدی در موفقیت آمیز بودن اقتصاد مقاومتی خواهند داشت و دولتمردان نیز در پایتخت کمافی سابق عزم خود را جزم کرده‌اند تا در سال ۱۴۰۵ در ریل اقتصاد مقاومتی حرکت کنند.

دوم فرودین ماه سال جاری، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت در خبری اعلام کرد: کارگروه تحقق شعار سال ۱۴۰۵ با محوریت اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی به ریاست محمدرضا عارف و با حضور دستگاه‌های اقتصادی و اجرایی تشکیل می‌شود تا برنامه‌های عملیاتی دستگاه‌ها برای تحقق این راهبرد ملی تدوین و هماهنگ شود. این کارگروه با هدف ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و تدوین برنامه‌های عملیاتی در راستای تحقق شعار سال، به بررسی راهکارها و سیاست‌های اجرایی برای تقویت اقتصاد کشور با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و ارتقای همبستگی ملی خواهد پرداخت.

بر اساس تصمیم اتخاذشده در دولت، دستگاه‌های اجرایی موظف شده‌اند برنامه‌های عملیاتی خود را متناسب با مأموریت‌ها و ظرفیت‌های دستگاه متبوع تهیه و به این کارگروه ارائه کنند. این برنامه‌ها در جلسات تخصصی کارگروه مورد بررسی، ارزیابی و جمع‌بندی قرار خواهد گرفت.

در ادامه، خروجی نهایی این کارگروه به‌عنوان جمع‌بندی برنامه‌های اجرایی تحقق شعار سال، برای تصویب و ابلاغ در هیات دولت مطرح خواهد شد تا به‌عنوان نقشه راه دستگاه‌های اجرایی در مسیر تحقق اهداف اقتصادی کشور مورد استفاده قرار گیرد. تشکیل این کارگروه در راستای تأکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی بر ضرورت تمرکز بر اقتصاد مقاومتی، تقویت تولید و ارتقای وحدت ملی در شرایط کنونی کشور ارزیابی می‌شود.

علاوه بر دستگاه اجرا، مجلس شورای اسلامی، پای کارآمده و همان طور که علی نیکزاد نائب رئیس مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با ایرنا اعلام کرد: نهاد قانون گذاری کشور تمام تلاش خود را برای تحقق شعار سال به کار می‌گیرد.

از سوی دیگر جعفر قادری نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در پیشنهادی برای اجرایی شدن شعار سال، با بیان اینکه برای محقق شدن شعار سال باید تاب آوری اقتصاد کشور تقویت شود، به ایرنا، گفت: مقاوم شدن و تاب آوری اقتصاد در گرو دانش بنیان شدن اقتصاد و استفاده از شرکت‌های فناور است. همچنین باید اقتصاد مردمی و اجرای قانون سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی را به صورت جدی در دستور کار قرار گرفته شود.

قادری با تاکید بر اینکه برای اجرای شعار سال باید اقتصاد به صورت غیرمتمرکز دنبال شود، تصریح کرد: «برهمین اساس باید امور اقتصادی به استان‌ها واگذار شوند و قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار به صورت جدی در دستور کار اجرا قرار بگیرد و در این حوزه‌ها از همه ظرفیت‌های استانی و محلی استفاده کرد.»

این نکته را باید در نظر گرفت که اقتصاد مقاومتی فقط «حمایت» نیست؛ بیشتر «هدف‌گذاری و بهینه‌سازی مصرف منابع» است. یعنی انرژی، آب، سرمایه و زمان طوری خرج شود که بازده واقعی تولید و اشتغال افزایش یابد. بازار کار و قدرت خرید وقتی تولید و صادرات پایدارتر باشد، تقویت می‌شود و به قدرت خرید مردم هم کمتر تکانه‌ای وارد می‌شود و این موضوع هم جنبه اجتماعی و هم اقتصادی دارد. حال از گذار مطرح شده به سومین مولفه ورود می‌کنیم.

۳- آثار اقتصاد مقاومتی در زندگی روزمره مردم: اقتصاد مقاومتی در سبد خانوار ایرانی تاثیر می‌گذارد به همین جهت در بندهای پایانی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی که بهمن ما سال ۹۲ در ۲۴ بند از سوی رهبر شهید ابلاغ شده است به مواردی همچون افزایش تولید داخلی نهاده‌ها و کالاهای اساسی (بویژه در اقلام وارداتی)، اولویت دادن به تولید محصولات و خدمات راهبردی و ایجاد تنوع در مبادی تأمین کالاهای وارداتی با هدف کاهش وابستگی به کشورهای محدود و خاص، تأمین امنیت غذا و درمان و ایجاد ذخایر راهبردی با تأکید بر افزایش کمی و کیفی تولید (مواد اولیه و کالا)، مدیریت مصرف با تأکید بر اجرای سیاست‌های کلی اصلاح الگوی مصرف و ترویج مصرف کالاهای داخلی همراه با برنامه ریزی برای ارتقاء کیفیت و رقابت پذیری در تولید و اصلاح و تقویت همه‌جانبه‌ نظام مالی کشور با هدف پاسخگویی به نیازهای اقتصاد ملی و ایجاد ثبات در اقتصاد ملی و پیشگامی در تقویت بخش واقعی تولید اشاره شد.

به هرحال، اقتصاد مقاومتی یک «استراتژی بقای بلندمدت» است؛ با محور تولید، کاهش وابستگی و سیاست‌های پایدار که اقتصاد را از چرخه‌ شوک و واکنش‌های مقطعی بخصوص در شرایط بحرانی و جنگ بیرون می‌آورد و برهمگان(عوام و خواص) تکلیف است تا اقتصاد مقاومتی را با دو بال وحدت ملی و امنیت ملی دنبال کنند که نتایج ملموسی برای کشور به همراه خواهد داشت.

غلامعلی دهقان تحلیل‌گر مسائل سیاسی ضمن بیان این مطلب می‌گوید: «قدرت‌های متجاوز در صدد هستند تا ما را از نظر اقتصادی در مضیقه قرار دهند و اصولاً طبیعت جنگ چنین اقتضا می‌کند که کشور دچار کاستی‌ها و مشکلاتی شود. بنابراین آحاد ملت ایران به همراه مسئولان باید تدابیری بیندیشند تا بتوانیم از این گردنه مهم و سرنوشت‌ساز به خوبی عبور کنیم و این امر می‌تواند با راهبرد اقتصاد مقاومتی محقق شود.»

آنچه مشخص است اینکه در اقتصاد مقاومتی اقشار مختلف سهیم هستند؛ به یک نمونه اشاره می‌شود. اقتصاد دانش بنیان که اقتصاد مبتنی بر دانش و فناوری است، یکی از ابعاد اقتصاد مقاومتی محسوب می‌شود که در این زمینه پژوهشگران، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری می‌توانند نقشی اساسی برعهده دارند و همان طور که تاکید شد؛ وحدت ملی از کلید واژه‌های مهم شعار سال ۱۴۰۵ است. وحدت و انسجام ملی همواره در حل مسائل گوناگون کشور راهگشا است؛ در حوزه اقتصاد نیز وحدت ملی شرط لازم تحقق اقتصاد مقاومتی و شکوفایی کشور است، به دلیل آنکه سرمایه‌گذاری و رونق کسب و کار بدون وحدت امکان‌پذیر نیست.

منبع: ایرنا