بازی در خط مقدم خانه
ما در این گزارش، اسباببازیهای گرانقیمت یا راهکارهای فانتزی را خط زدهایم. اینجا یک نقشه راه عملیاتی با ۴ مختصات اصلی دارید.
باشگاه خبرنگاران جوان- تلویزیون روشن است، مدرسهها تعطیل شدهاند و بچهها مثل فنرهای فشردهشده در فضای ۷۰ یا ۱۰۰ متری خانه گیر افتادهاند. بیایید تعارف را کنار بگذاریم؛ در روزهای پرالتهاب و شرایط جنگی، هیچ پدر و مادری حوصله و انرژی خواندن تئوریهای پیچیده روانشناسی را ندارد. شما فقط به یک چیز نیاز دارید: «الآن دقیقاً باید چهکار کنم تا هم بچهها دیوارها را پایین نیاورند، هم روانشان آسیب نبیند و هم خودم بتوانم چند دقیقه نفس بکشم؟»
ما در این گزارش، اسباببازیهای گرانقیمت یا راهکارهای فانتزی را خط زدهایم. اینجا یک نقشه راه عملیاتی با ۴ مختصات اصلی دارید: دکمه تخلیه انرژی برای زمانی که بچهها کلافهاند، دکمه تمرکز برای فرار از اخبار، دکمه سکوت برای وقت استراحت شما، و دکمه اتحاد برای شبهای پردلهره. این جعبهابزار شما برای تبدیل کردنِ کف اتاق نشیمن، به امنترین نقطه دنیاست.
بازیهای حرکتی: تخلیه انرژی در فضای محدود (تنظیم آدرنالین)
در شرایط بحران، هورمونهای استرس (کورتیزول و آدرنالین) در بدن کودک بالا میرود. چون امکان خروج از خانه نیست، این انرژی باید به شکل فیزیکی، اما ایمن تخلیه شود.
لیزر نامرئی (راهروی امنیتی): با استفاده از کاموا، چسب کاغذی یا نخ، یک شبکه تار عنکبوتی در راهرو ایجاد کنید. بچهها باید بدون برخورد با نخها از آن عبور کنند. (تقویت مهارت حرکتی ظریف و تخلیه انرژی با کمترین سروصدا).
نگهبان بادکنک: سادهترین و بیصداترین بازی حرکتی. نباید اجازه دهند بادکنک به زمین بخورد. برای سختتر شدن، میتوانید قانون بگذارید که فقط با آرنج یا سر ضربه بزنند.
کوهنوردی روی مبلمان (زمین مواد مذاب است): زمین تبدیل به مواد مذاب میشود و بچهها باید با استفاده از کوسنها، پتوها و مبلمان از یک سر اتاق به سر دیگر بروند.
مجسمه بازی: پخش یک موسیقی (یا حتی خواندن یک شعر) و توقف ناگهانی آن. کودک باید در هر حالتی هست، ثابت بماند. این بازی به شدت به خودتنظیمی هیجانی کمک میکند.
بازیهای فکری و تمرکزی: انتقال مغز از حالت بقا به حالت منطق
وقتی صدای انفجار یا اخبار استرسزا شنیده میشود، مغز کودک وارد فاز "بقا" (آمیگدال) میشود. بازیهای تمرکزی خون را به بخش منطقی مغز (قشر پیشپیشانی) برمیگردانند و اضطراب را کاهش میدهند.
سینی حافظه (کیمگیم): ۱۰ تا ۱۵ شیء کوچک خانگی (قاشق، کلید، پاککن و...) را در یک سینی بگذارید. کودک ۳۰ ثانیه نگاه میکند، سپس رویش را میپوشانید و یک شیء را برمیدارید. کودک باید حدس بزند چه چیزی کم شده است.
نقشه گنج خانگی: به جای اینکه اسباببازیها را در اختیارشان بگذارید، آنها را قایم کنید و روی تکههای کاغذ برایشان معما و سرنخ بنویسید تا مرحله به مرحله گنج را پیدا کنند. این کار میتواند آنها را ۱ تا ۲ ساعت درگیر کند.
زنجیره کلمات: نفر اول یک کلمه میگوید، نفر بعدی باید با حرف آخر آن کلمه، کلمه جدیدی بسازد. در شرایط استرسزا، این بازی حواس را کاملاً به کلمات معطوف میکند.
بازیهای بیسروصدا و آرامبخش: ویژه زمان استراحت یا پناهگاه
در زمانهایی که خانواده نیاز به استراحت دارد، یا شرایط ایجاب میکند در یک اتاق کوچک (مثل پناهگاه یا نقطه امن خانه) در سکوت بمانید، این بازیها نجاتبخش هستند.
تئاتر سایهها: در صورت قطع برق یا در تاریکی شب، تنها با یک چراغقوه و دستها، روی دیوار قصه بسازید. تاریکی که میتواند نماد ترس باشد، در این بازی به ابزار خلق و زیبایی تبدیل میشود.
جعبه حسی: یک ظرف بزرگ را از برنج خام، آرد، یا حبوبات پر کنید و چند شیء کوچک درون آن پنهان کنید تا کودک با دست آنها را پیدا کند. لمس کردن دانهها اثر به شدت آرامبخشی روی سیستم عصبی دارد.
تلفن پچپچ (در گوشی): یک جمله خندهدار در گوش نفر اول زمزمه میشود و باید تا نفر آخر به صورت پچپچ منتقل شود. این بازی علاوه بر حفظ سکوت، باعث خندههای کنترلشده و کاهش تنش میشود.
نقاشی تنفسی: یک کاغذ و مداد. با هر دم، خط را به سمت بالای کاغذ میکشند و با هر بازدم به سمت پایین. این کار تنفس آنها را بدون اینکه متوجه شوند (و بدون دستور دادنِ مستقیم به کشیدن نفس عمیق) تنظیم میکند.
بازیهای مشارکتی کل خانواده: بازسازی احساس امنیت و همبستگی
در شرایط جنگی، کودک نیاز دارد احساس کند "ما همه با هم هستیم و از هم مراقبت میکنیم". بازیهای مشارکتی این سپر عاطفی را میسازند.
ساخت قلعه امن: با استفاده از پتو، ملحفه، گیره لباس و صندلیها، یک چادر یا قلعه در گوشه خانه بسازید. این قلعه از نظر روانشناسی یک "پناهگاه درون پناهگاه" است و به کودک احساس کنترل و امنیت فوقالعادهای میدهد. میتوانید داخل آن کتاب بخوانید یا تنقلات بخورید.
نقاشی مشترک خانوادگی: یک مقوا یا کاغذ بزرگ (یا به هم چسباندن چند کاغذ) وسط پهن کنید. هرکس از یک گوشه شروع به کشیدن میکند تا نقاشیها به هم برسند و یک دنیای جدید خلق شود.
قایق نجات: یک پتو روی زمین پهن کنید. همه اعضای خانواده باید روی آن بایستند (این پتو قایق شما در دریای طوفانی است). در مرحله بعد پتو از وسط تا میشود (قایق کوچکتر میشود) و همه باید با بغل کردن هم، روی آن جا شوند بدون اینکه پای کسی به بیرون برسد. این بازی تماس فیزیکی (آغوش) را که در زمان بحران حیاتی است، در قالب بازی فراهم میکند.
۳قانون طلایی بری والدین در شرایط بحران:
انعطافپذیری: در این شرایط روی قوانین سختگیرانه خانه (مثل کثیف نشدن فلان مبل یا ریختوپاش) خط بکشید. سلامت روان در اولویت است.
زمانهای کوتاه، اما متمرکز: کودکان در استرس دامنه توجه کوتاهتری دارند. بازیهای ۱۵ تا ۲۰ دقیقهای بهتر از یک بازی طولانی جواب میدهند.
تایید احساسات: اگر کودک وسط بازی گریه کرد یا بهانهگیر شد، بازی را متوقف کنید و احساسش را تایید کنید ("میدونم خسته شدی و دلت برای پارک تنگ شده... "). بازی نباید ابزاری برای سرکوب احساسات باشد، بلکه باید راهی برای عبور از آنها باشد.
منبع: فارس
