باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - حوزه آرد و نان، از حساس‌ترین بخش‌های زنجیره غذایی است؛ زیرا نان فقط یک محصول اقتصادی نیست، بلکه محور امنیت غذایی، سلامت عمومی و معیشت میلیون‌ها نفر است. 

سامانه‌های هوشمند، ابزار‌های دیجیتال و داده‌محور هستند که با جمع‌آوری، تحلیل و مدیریت اطلاعات، تصمیم‌گیری را از حالت حدسی و زمان‌بر به حالت واقعی، لحظه‌ای و قابل ارزیابی تبدیل می‌کنند.

افزایش کیفیت آرد و کاهش نوسان محصول

کیفیت آرد به مجموعه‌ای از عوامل وابسته است: نوع گندم، شرایط ذخیره‌سازی، فرایند آسیاب، رطوبت و دانه‌بندی، و حتی میزان افزودنی‌های مجاز. سامانه‌های هوشمند می‌توانند با پایش پارامتر‌های تولید (مانند دما، رطوبت، سرعت آسیاب، یکنواختی خروجی و…)، نوسان کیفیت را کاهش دهند. 

نتیجه برای لرستان نانوایی‌ها آردی یکنواخت‌تر دریافت می‌کنند و در نتیجه نان با ویژگی‌های پایدارتر تولید می‌شود؛ یعنی حجم بهتر، بافت مناسب‌تر و کاهش افت کیفیت در روز‌های مختلف.

در یک زنجیره غذایی، خطا گاهی به صورت مستقیم دیده نمی‌شود؛ بنابراین وجود سیستم‌های هوشمند برای کنترل کیفیت مبتنی بر داده حیاتی است. با استفاده از ثبت دیجیتال نتایج آزمایش‌ها (مثل شاخص‌های کیفی آرد، تاریخ و سری تولید، کنترل‌های دوره‌ای) می‌توان به سرعت تشخیص داد مشکل از کدام مرحله بوده است. 

حوزه آرد و نان، از حساس‌ترین بخش‌های زنجیره غذایی است؛ زیرا نان فقط یک محصول اقتصادی نیست، بلکه محور امنیت غذایی، سلامت عمومی و معیشت میلیون‌ها نفر است. 

سامانه‌های هوشمند با مدل‌های پیش‌بینی تقاضا (تقاضای روزانه/هفتگی بر اساس الگوها)، برنامه‌ریزی تولید و توزیع را بهینه می‌کنند. به‌علاوه با ثبت دقیق موجودی‌ها و مصرف‌ها، اختلاف موجودی و کسری‌ها کاهش می‌یابد. 

 کاهش ضایعات یعنی استفاده بهتر از منابع و کاهش هزینه‌ها؛ یعنی هم تولیدکننده می‌برد، هم نانوایی و هم در نهایت مصرف‌کننده.

 به‌کارگیری سامانه‌های هوشمند در حوزه آرد و نان در لرستان 

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار لرستان پیش از این در جلسه کارگروه رصد و پایش گندم ، آرد و نان استان بر ضرورت تقویت و به‌کارگیری هرچه بیشتر سامانه‌های هوشمند در حوزه آرد و نان تاکید کرد.

 امید امیدی شاه آباد اظهارداشت: تقویت و بکارگیری سامانه های الکترونیکی هوشمند نظارت بر چرخه تولید و مصرف آرد در زنجیره تولید ، توزیع و مصرف آرد و نان، نقش مهمی در ارتقا کیفیت در این حوزه دارد.

وی ضمن اعلام رضایت از اقدامات صورت گرفته در این راستا، خواستار تداوم و استمرار نظارتی به ویژه توسط سامانه های هوشمند در همه ابعاد کیفی و کمی در زنجیره مهم آرد و نان و موضوعات مرتبط با این صنعت شد.

معاون اقتصادی استاندار لرستان در بخش دیگری از این جلسه با اشاره به اهمیت دوگانه سوز شدن نانوایی‌ها، افزود: در این جلسه مقرر گردید بنیاد برکت و بنیاد علوی نسبت به تسریع در اعطای تسهیلات مربوطه در این خصوص اقدام نمایند.

امیدی خاطرنشان کرد: تاکنون بیش از ۳۰ درصد خبازی های استان مجهز به موتور برق و ۱۵ درصد مجهز به سوخت دوم گاز مایع هستند 

 شفافیت و کاهش خطا در توزیع آرد و مدیریت نهاده‌ها

یکی از نگرانی‌های رایج در زنجیره آرد و نان، موضوع توزیع است: آیا تخصیص‌ها دقیق انجام می‌شود؟ چه میزان از آرد به مصرف واقعی می‌رسد؟ تا چه حد امکان نظارت وجود دارد؟ 

سامانه‌های هوشمند با ایجاد زنجیره اطلاعاتی بین کارخانه، انبار، حمل‌ونقل و نانوایی، شفافیت را افزایش می‌دهند. در این حالت، تخصیص آرد می‌تواند بر اساس نیاز واقعی و داده‌های ثبت‌شده انجام شود نه بر اساس حدس یا گزارش‌های غیر دقیق.

در استان لرستان که مدیریت زنجیره آرد و نان با چالش‌های پراکندگی و نیاز به هماهنگی میان بخش‌های مختلف همراه است، توسعه سامانه‌های هوشمند می‌تواند به ارتقای امنیت غذایی و ثبات اقتصادی این بخش کمک جدی کند.