ویروس اظهارنظر؛ چرا درباره همه چیز نظر میدهیم؟
وارد صفحه خرید لباس میشوید، اما پیش از دیدن قیمتها، باید به تحلیلهای عمیق روانشناختی و توسعه فردی خانم فروشنده گوش دهید!
باشگاه خبرنگاران جوان - تصور کنید در یک مهمانی خانوادگی یا دورهمی دوستانه نشستهاید؛ فضای نشیمن که باید پناهگاهی برای آرامش و تجدید قوا باشد، در کسری از ثانیه به یک میدان نبرد تمامعیار تبدیل میشود.در این فضا، گویی همه به یکباره متخصص همهچیز شدهاند و هیچکس هم نظر دیگری را نمیپذیرد. عموی خانواده از تحلیل دقیق مسائل پیچیده نظامی و ژئوپلیتیک به تجویز داروهای تخصصی برای بیماریهای قلبی تغییر مسیر میدهد و جوانترها با قاطعیت درباره فروپاشی اقتصاد سخنرانی میکنند.این بازار شلوغ اظهارنظر، تنها به مهمانیها ختم نمیشود؛ کافی است پنجره گوشی موبایل خود را باز کنید و قدم به شبکههای اجتماعی، بهویژه اینستاگرام بگذارید. در آنجا با پدیدههایی روبرو میشوید که در نگاه اول طنزآمیز اما در عمق، نگرانکنندهاند.وارد صفحه خرید لباس میشوید، اما پیش از دیدن قیمتها، باید به تحلیلهای عمیق روانشناختی و توسعه فردیِ خانم فروشنده گوش بسپارید. یا صفحه آموزش آشپزی را باز میکنید و میبینید خانمی که در زندگی شخصی خودش دارای مشکلات پیچیدهای است مفاهیم پیچیده رواندرمانی یا مشاوره خانواده را به مخاطبان خود ارائه میدهد؛ آنها در نقطه اوج نمودار اعتمادبهنفس کاذب ایستادهاند، زیرا وسعت و پیچیدگی علم روانشناسی را نمیشناسند.
دکتر شری ترکل، جامعهشناس و روانشناس دانشگاه امآیتی، در نظریه و کتاب «تنها در میان جمع» در سال ۲۰۱۱ به دقت تشریح کرد که چگونه معماری پلتفرمهای دیجیتال، انسانها را به «اجراگرانی» تبدیل کرده است که برای تایید شدن و دریافت توجه، ناچارند بیوقفه حرف بزنند.در شبکههای اجتماعی، سکوت به معنای نامرئی شدن است. الگوریتمهای اینستاگرام به کاربر پاداش میدهند تا روی هر موج خبری سوار شود و اظهارنظر کند. در نتیجه، فرد احساس میکند اگر درباره اتفاقات روز، از یک حادثه اجتماعی گرفته تا یک بحران بینالمللی پستی نگذارد یا تحلیلی ارائه ندهد، از جامعه جا مانده و هویت اجتماعیاش کمرنگ شده است.
هنر عقبنشینی: چگونه حریم آگاهی خود را بازسازی کنیم؟
پذیرش این واقعیت که هر اظهارنظری درست نیست و ما نیز قرار نیست درباره همهچیز صاحبنظر باشیم، نیازمند یک بلوغ فکری و بازسازی مهارتهای ارتباطی است. برای خروج از این چرخه فرساینده و طراحی یک فضای آرام و منطقی در درون خود و جامعه، تمرین مهارتهای زیر ضروری است:
بنا کردن اتاق امن «نمیدانم»
اولین و مهمترین مهارت، عادیسازی عبارت ارزشمند «نمیدانم» است. باید درک کنیم که ندانستن، نشانه ضعف یا نقص نیست، بلکه نشاندهنده اصالت و احترام به مرزهای خِرد است. وقتی در مهمانی یا فضای مجازی از شما درباره موضوعی خارج از تخصصتان سوال میشود، با آرامش و اعتمادبهنفس بگویید: «در این زمینه مطالعه کافی ندارم و ترجیح میدهم شنونده باشم.» این کار نه تنها اعتبار شما را کاهش نمیدهد، بلکه نشاندهنده بلوغ شخصیتی شماست و به دیگران نیز جسارت میدهد تا از سپرهای دفاعی خود پایین بیایند.
مرزبانی دقیق از حریم تخصص
هر فردی در زندگی مهارتها و دانشهای مختص به خود را دارد. مرزهای تخصص خود را شفاف کنید و اجازه ندهید فشارهای اجتماعی شما را به حیاط خلوتِ تخصصِ دیگران بکشاند.پیش از هر اظهارنظر، از خود بپرسید: «آیا من برای این حرف آموزش دیدهام؟ آیا منبع موثقی برای ادعایم دارم؟ اگر این حرف من اشتباه باشد، چه آسیبی به زندگی، سلامت روان یا اقتصاد شنونده وارد میکند؟» مسئولیتپذیری در قبال کلمات، مهمترین ابزار برای متوقف کردن توهم دانایی است.
معماری سکوت و رژیم اطلاعاتی
ما نیازمند یک رژیم سختگیرانه برای مصرف اطلاعات هستیم. اخبار زرد شبکههای اجتماعی(اینستاگرام، ایتا و...)، کپشنهای احساسی اینستاگرام و تحلیلهای سطحی را از سبد مصرف روزانه خود حذف کنید.به جای آنکه هر روز دهها تحلیل نیمبند درباره صد موضوع مختلف بخوانید، تمرکز خود را بر عمیق شدن در یک یا دو حوزه مرتبط با علایق و شغل خود معطوف کنید.تمرین کنید که هر محرکی نیاز به پاسخ ندارد؛ بسیاری از بحثها در مهمانیها یا کامنتهای فضای مجازی، صرفاً تلههایی برای تخلیه هیجانی هستند. با انتخاب سکوتِ آگاهانه، شما انرژی روانی خود را برای مسائل مهمترِ زندگی حفظ میکنید و به معماری یک ذهن آرام و یک جامعه منطقیتر کمک خواهید کرد.
منبع: فارس
