باشگاه خبرنگاران جوان کرمان، آذر عسکرپور - شب یلدا، این آیین دیرپای باستانی، فراتر از یک شب نشینی ساده، روایتی است از پایداری نور در برابر ظلمت، گرمای مهر در برابر سرمای فراق، و استمرار زندگی در چرخه بی‌پایان طبیعت.

در جستجوی ریشه‌ها

پیشینیان ما، که زندگی‌شان به کشاورزی و طبیعت گره خورده بود، با دقتی ژرف به تغییرات شب و روز می‌نگریستند.

آنها دریافتند که پس از آخرین روز پاییز، که بلندترین شب سال است، روز‌ها به تدریج بلندتر و شب‌ها کوتاه‌تر می‌شوند.

این رویداد برای آنان نماد پیروزی نهایی روشنایی (نماد اهورامزدا) بر تاریکی (نماد اهریمن) بود، از این رو، این شب را جشن می‌گرفتند تا زایش دوباره خورشید را پاس بدارند.

آیین‌هایی که خاطره می‌سازند

یلدا، آیین‌هایش را از گذر سده‌ها سالم به امروز رسانده است. قلب این آیین‌ها، گردهمایی خانوادگی است، معمولاً در خانه بزرگ‌تر خانواده (پدربزرگ یا مادربزرگ). این گردهمایی، صحنه برپایی چند رسم دیرینه است.

سفره رنگین یلدا: سفره‌ای است نمادین، انار، با دانه‌های یاقوتیش، نماد برکت، زایش و شادی است. هندوانه، با رنگ سرخ و گوشت تابستانی‌اش، نماد گرمای خورشید است و این باور را زنده می‌کند که خوردن آن از سرمای زمستان می‌کاهد. آجیل متشکل از مغز‌ها و میوه‌های خشک، نماد فراوانی و رزق و روزی است.

آشنایی با علت جشن گرفتن شب یلدا

مولف و رییس پژوهشکده کرمان شناسی گفت:اصولا نیاکان ما انگیزه شان از برپایی جشن‌هایی همانند جشن سده، نوروز، یلدا و ... دوتاونکته‌ی بسیار مهم بود.

محمد علی گلاب زاده افزود:یکی ستایش به درگاه خداوند بود که کشاورزان محصولاتشان را برداشت و جمع آوری می‌کردند و شکر خدا را به جایی می‌آوردند.

وی افزود:نکته دوم این بود که نیاکان ما معتقد بودند باهم بودن، شادبودن اصل و اساس زندگی است یعنی تحرک با این پدیده‌ها شکل می‌گیرد و این جشن‌ها با دونکته همراه است که غمگین نباش و ترس نداشته باشید.

به گفته گلاب زاده شب چله، شب زایش نور است و این شب طولانی‌ترین شب سال است که سیاهی بر همه جا گسترده می‌شود و این سیاهی ادامه پیدا می‌کندکه برای پایداری از نور، خورشید و آفتاب باید با سیاهی در ستیز بود ودرمقابل آنها ایستاد.

مولف و رییس پژوهشکده کرمان شناسی بیان داشت:در این شب بیدار بمانید تا سیاهی بر نور پیشی بگیردو اعتقادشان بر این بود که نور مقدس است.

گلاب زاده اظهار داشت:یلدا یک واژه سریانی است که با توجه به پژوهش‌های تکمیل شده این واژه یک واژه فارسی بوده که متعلق به ما ایرانیان است.

وی گفت:به هر حال دراین شب همه دور هم‌جمع می‌شوندبا توجه به عدم امکانات امروزی در زیر کرسی گرد هم می‌آمدندگپ و گفتی با هم داشتند واین شب را به شادی می‌گذراندند.

وی افزود: هیچ شب یلدایی بدون مراجعه به لسان‌الغیب کامل نیست؛ و اگر کسی دیوان حافظ را نداشت از همسایه‌ها قرض می‌کردندو بیشتر از سه بار هم فال حافظ نمی‌گرفتند.

یلدای امروز؛ معنایی فراتر از یک شب

در جهان پرشتاب امروز، شاید برخی آیین‌های ظاهری یلدا کمرنگ شده باشند، اما مغز و جوهره این جشن نیرومندتر از پیش می‌درخشد.

یلدا امروز، "بهانه‌ای" است ارزشمند.

بهانه‌ای برای رها کردن دغدغه‌های روزمره، گذر از پیام‌های مجازی و حضور فیزیکی در کنار عزیزان.

یلدا یادآور می‌شود که "زندگی آن قدر کوتاه است که یک دقیقه بیشتر با هم بودن را باید جشن گرفت". در هیاهوی زندگی مدرن، این شب فرصتی است برای "تکرار هر آنچه روزگاری سرمشق خوبی‌هایمان بوده".

این شب طولانی، نماد امید است. به ما می‌آموزد که "حتی طولانی‌ترین شب نیز با اولین تیغ درخشان نور به پایان می‌رسد".

یلدا فقط گذر از پاییز به زمستان نیست، بلکه "طلوع زمستان" و "غروب غم‌ها" است. این آیین، پلی است میان نسل‌ها، که در آن خاطرات از پیران به جوانان و شور زندگی از جوانان به پیران منتقل می‌شود.

شب یلدا، این میراث چند هزارساله، فقط یک جشن تقویمی نیست. تجسمی است از خِرَد نیاکانی که در کشمکش با طبیعت، به جستجوی نور و امید برخاست.

یلدا به ما می‌گوید که در قلب تاریک‌ترین و سردترین لحظات است که می‌توان در کنار یکدیگر، خورشیدی درون‌ساخت و انتظار طلوع را تاب آورد. به قول شاعر: "خورشیدی در راه است... ".

دور گردون گردو روزی بر مراد ما نرفت

دائما یکسان نباشد حال دوران غم‌مخور