باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - محمدرضا باقری، سفیر سابق ایران در کشور‌های کویت، ترکیه و سوریه در شانزدهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه‌ها با موضوع «واکاوی ابعاد مختلف دفاع مقدس ۱۲ روزه و فتنه آمریکایی – صهیونی دی‌ماه ۱۴۰۴» با اشاره به اهمیت این گردهمایی علمی، بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های آموزش مباحث انقلاب اسلامی تأکید کرد.

او با قدردانی از برگزاری سالانه این نشست و تلاش اساتید برای بررسی مسائل مبتلابه حوزه انقلاب اسلامی، اظهار کرد: آنچه در حوادث اخیر کشور رخ داد، علاوه بر نقش‌آفرینی دشمنان و تلاش‌های چهل‌وهشت‌ساله آنان برای براندازی و تجزیه ایران، نیازمند آسیب‌شناسی عملکرد داخلی نیز هست.

باقری با اشاره به تجربه‌ای از دوران مسئولیت خود گفت: حدود ۳۰ سال پیش رئیس‌جمهور وقت ترکیه، سلیمان دمیرل، به او هشدار داده بود که طرح‌هایی برای جدا کردن بخش‌هایی از ایران، ترکیه، سوریه و عراق وجود دارد و این برنامه از همان زمان دنبال می‌شده است.

سفیر سابق ایران در کشور‌های کویت، ترکیه و سوریه افزود: امروز نیز این تهدید‌ها پابرجاست و وظیفه فعالان فرهنگی و دانشگاهی در عرصه جهاد فرهنگی و جهاد تبیین چند برابر شده است.

او با انتقاد از ضعف شناخت دانشجویان نسبت به مفاهیم پایه‌ای انقلاب اسلامی، از جمله روز دانشجو، گفت: با وجود سه دهه تدریس این درس در دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی و علم و صنعت، همچنان بخش قابل توجهی از دانشجویان و حتی برخی اساتید با مبانی و تاریخ انقلاب اسلامی آشنایی کافی ندارند.

سفیر پیشین ایران در ترکیه همچنین بر لزوم بررسی دقیق‌تر جنگ دوازده‌روزه و رخداد‌های اخیر کشور در این نشست‌ها تأکید کرد و گفت: مسئولیت دانشگاهیان در این مقطع زمانی بسیار سنگین است.

او با انتقاد از محتوای کتاب درس انقلاب اسلامی، ضرورت بازنگری در شیوه‌نامه تدریس این درس را یادآور شد و افزود: در این کتاب به برخی موضوعات مهم از جمله نقش مدرس اشاره نشده و درباره همکاری‌های سازمان مجاهدین خلق با رژیم صدام در جنگ تحمیلی نیز توضیحی ارائه نشده است.

به گفته سفیر سابق ایران در کشور‌های کویت، ترکیه و سوریه، این کمبود‌ها موجب شده شناخت دانشجویان و حتی برخی اساتید نسبت به تاریخ انقلاب اسلامی ناقص و خام باشد.

باقری در پایان با اشاره به این جمله که اگر عمار‌ها سکوت کنند، شمشیر مالک‌ها کم‌اثر خواهد شد، برای برگزارکنندگان و حاضران در جلسه، از جمله تولیت آستان مقدس، آیت‌الله قمی، دکتر کلانتری، معاون رئیس‌جمهور و دیگر شخصیت‌های علمی و فرهنگی، آرزوی توفیق کرد.

فتنه دی ۱۴۰۴ یک کودتای ترکیبی علیه ایران بود

حجت الاسلام ابراهیم کلانتری تولیت حرم شاهچراغ (ع) به اغتشاشات تروریستی اخیر اشاره کرد و گفت: فتنه آمریکایی - صهیونی دی‌ماه ۱۴۰۴و جنگ روانی اخیر که امپراتوری زر، زور و تزویر با همه وجود به راه انداخت تا امنیت روانی جامعه ما را مخدوش و فضای دانشگاه‌ها به ویژه جوانان و نوجوانان را به شکلی گرفتار این جنگ روانی کند مزید بر علت شد تا با جدیت بیشتر این نشست برگزار شود.

او گفت: اولین جرقه‌های انقلاب در سال ۱۳۴۱ بعد از تصویب نامه «انجمن‌های ایالتی و ولایتی» زده شد. در آن زمان دولت وقت با فشار حضرت امام خمینی (ره) و دیگر علما، از اجرای برنامه خود مجبور به عقب‌نشینی شد. در ادامه در تاریخ ۶ بهمن ماه ۱۳۴۱ رفراندوم «انقلاب سفید شاه و ملت» مطرح شد و اولین درگیری جدی بین حضرت امام (ره) و حوزه‌های علمیه با رژیم پهلوی شروع شد.

او ادامه داد: در جلسه‌ای که بین حضرت امام (ره) و مراجع قم؛ شخصیت‌هایی مثل آیت الله گلپایگانی، آیت الله شریعتمداری، آیت الله نجفی و آیت الله مرعشی در منزل آیت الله شیخ مرتضی حائری، در قم شکل گرفت، حضرت امام خمینی (ره) به بزرگان حوزه علمیه قم فرمودند: این مسئله (انقلاب سفید شاه) با مسئله انجمن‌های ایالتی و ولایتی کاملاً متفاوت است. در انجمن‌های ایالتی و ولایتی بر حسب ظاهر با دولت رو‌به‌رو بودیم ولی امروز با طرح این مسئله با شخص خود شاه رو‌به‌رو هستیم. در حالی که شخص شاه به دلیل فشار آمریکا و اربابان خود به هیچ وجه حاضر به عقب نشینی از این طرح نبود.

کلانتری با بیان اینکه انقلاب اسلامی بر محور آگاهی مردم شکل گرفت، اظهار کرد: حضرت امام خمینی (ره) در جلد اول کتاب صحیفه امام (ره) صفحه ۱۳۳ و ۱۳۴ می‌فرمایند: «ما اگر بتوانیم در مقابل این دسیسه و توطئه‌های شاه، فقط مردم را بیدار و آگاه سازیم و نگذاریم که گول بخورند و تحت تأثیر برنامه فریبنده او قرار بگیرند، حتماً او را با شکست مواجه خواهیم ساخت و درمانده خواهیم کرد. ما که نمی‌خواهیم به جنگ توپ و تانک برویم که می‌گویید از ما ساخته نیست، چه کار می‌توانیم بکنیم و مشت با درفش مناسبت ندارد؛ بزرگترین کاری که از ما ساخته است بیدار کردن و متوجه ساختن مردم است. آن وقت خواهید دید که دارای چه نیروی عظیمی خواهیم بود که زوال ناپذیر است و توپ و تانک هم حریف آن نمی‌شود».

او اضافه کرد: طبق اسناد ساواک، در آن زمان که حضرت امام (ره)، این بحث را مطرح کردند حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ شاگرد داشتند. زمانی که امکانات دستگاه چاپ و تکثیر نبود و امکان پیام رساندن به شهر‌های مختلف وجود نداشت و خفقان ویژه‌ای بر کشور حاکم بود، حضرت امام (ره) با همین لشکر حرکت را آغاز کردند. ایشان شب‌ها تا صبح بیدار بودند و برای بزرگان و علمای شهر‌ها نامه می‌نوشتند و همین شاگردان حضرت امام (ره) این نامه‌ها را به سراسر کشور می‌بردند؛ لذا انقلاب اسلامی ایران که بزرگ‌ترین انقلاب مردمی جهان است، با «آگاه‌سازی مردم» و با هدف احیای آرمان‌های بلند بشری، به وقوع پیوست.

رئیس انجمن انقلاب اسلامی، گفت: مقام معظم رهبری فرمودند: جهاد تبیین واجب عینی و فوری است. این دقیقاً به زیرساخت انقلاب اسلامی و آگاهی توده‌های مردمی برمی‌گردد، و پیروزی و استقرار انقلاب با همین رمز جلو رفته و ادامه راه هم به همین صورت است. یکی از وظایف اصلی ما اساتید حاضر در این نشست، «جهاد تبیین» است. درس انقلاب اسلامی، در میان همه دروس معارف اسلامی دانشگاه‌ها، یکی از ابزار‌های جهاد تبیین است. شخص جهادگر خود باید مسلح به سلاح آگاهی، و اطلاعاتش به روز باشد.

او خاطرنشان کرد: تصور نکنیم جهاد تبیین یعنی اینکه جمعیت کثیری برای ایراد سخنرانی وجود داشته باشد. بلکه جهاد تبیین ممکن است برای یک نفر، حتی برای فرزند، برای همسر، همسایه، رفیق و دانشجو صورت گیرد. باید با ارتباط مستمر و با اظهار محبت و جلب اعتماد طرف مقابل، تبیین‌گری کنیم. از آنجا که جهاد تبیین واجب است، مطالعه و به روز کردن اطلاعات و دانش، که مقدمه جهاد تبیین می‌باشد هم واجب است تا زمینه‌ای برای رشد و تعالی همه ما باشد.

کلانتری در پایان، به فتنه دی ماه ۱۴۰۴اشاره کرد و گفت: فتنه اخیر «کودتایِ ترکیبیِ فاشیسم داعشی و صهیونیسم بین الملل و لیبرال دموکراسی غرب علیه ایران» بود. این اتحاد بین این جریانات، در شرایط معمول در یک مصداق نمی‌گنجند و با هم یکجا جمع نمی‌شود. پیرامون این جنگ روانی که امروزه در جریان است و با هیاهو و سر و صدا‌های بیجا و فریاد کشیدن‌های استکبار برای شکستن روحیه ملت ایران به راه افتاده است، باید تبیین و روشنگری شود.

انکار ربوبیّت الهی در عرصه سیاست و اجتماع، ظلم به جامعه بشری است

آیت‌الله لطف‌الله دژکام نماینده ولی فقیه در فارس و امام جمعه شیراز، در این نشست با تبریک میلاد باسعادت حضرت بقیه‌الله الاعظم اظهار کرد: این نشست در ایّامی برگزار می‌شود که هم‌زمان با دهه مبارک فجر انقلاب اسلامی و شرایط خاص «نه جنگ و نه صلح» در عرصه بین‌الملل است و آیات سوره مبارکه صف، تناسب روشنی با این فضا دارد.

او با استناد به آیات قرآن کریم تصریح کرد: خدای متعال می‌فرماید چه کسی ظالم‌تر از آن است که به خدا دروغ ببندد، در حالی که به اسلام دعوت می‌شود. بزرگ‌ترین ظلم آن است که ربوبیت الهی در عرصه سیاست و اجتماع انکار شود. ظهور حضرت بقیه‌الله و تشکیل حکومت جهانی، به معنای به کمال رسیدن توحید و پیاده شدن آن در جامعه بشری است.

دژکام گفت: تمام مستکبران تاریخ، با تحقق توحید در عرصه سیاست و اجتماع مخالفت کرده‌اند. دروغ بزرگی که امروز سران کفر به خدا نسبت می‌دهند این است که می‌گویند خدا برای اداره جامعه و سیاست، حاکم و نظامی تعیین نکرده و انسان‌ها خودشان باید تصمیم بگیرند. نتیجه این تفکر، همان لیبرال‌دموکراسی بدون خداست که در حقیقت ادعای خدایی انسان محسوب می‌شود.

نماینده ولی‌فقیه در استان فارس، تأکید کرد: درس انقلاب اسلامی، درس توحید است؛ اما نه صرفاً توحید در خالقیت، بلکه توحید در ربوبیّت. یعنی یگانه دانستن تصمیم‌گیر و قانون‌گذار در زندگی بشر و اطاعت از همان خدای واحد در عرصه اجتماع و سیاست. خدای متعال این مستکبران را ظالمان می‌نامد، چراکه ربوبیت الهی را انکار کرده‌اند.

دژکام، در ادامه به آیه ۸ سوره صف، اشاره کرد و گفت: خداوند متعال می‌فرماید: آنان می‌خواهند نور خدا را با دهان خود خاموش سازند؛ ولی خدا نور خود را کامل می‌کند هر چند کافران خوش نداشته باشند؛ این نور از خانه‌هایی می‌تابد که اذن الهی در آنهاست و بالاترین آنها، بیت پیامبر (ص) و اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) است.

او با اشاره به نظریه «جنگ تمدن‌ها» ساموئل هانتینگتون، اظهار کرد: برخی نظریه‌پردازان غربی، از جمله هانتینگتون، پیش‌بینی کرده بودند که تمدن اسلامی نابود خواهد شد، اما قرآن به‌صراحت می‌فرماید خدا پیامبر خود را با هدایت و دین حق فرستاده تا آن را بر همه ادیان غالب کند. این وعده الهی است و تحقق خواهد یافت.

امام جمعه شیراز با اشاره به تحولات سیاسی جهان گفت: امروز می‌بینیم سران برخی کشور‌های اروپایی با درماندگی به دنبال ارتباط با قدرت‌های دیگر هستند، در حالی که نمی‌دانند این عالم را خدا اداره می‌کند و اراده الهی بر پیروزی اسلام قرار گرفته است. راه نجات آنها اصلاح رابطه با نظام اسلامی است، نه تکرار محاسبات وارونه.

او با بیان خاطره‌ای از حضور جانبازان قطع نخاعی در شیراز گفت: امروز صبح شاهد بودم که ۵۱ جانباز قطع نخاعی با خانواده‌هایشان راهی سفری شدند و گفتند می‌خواهیم در برابر ناو آمریکایی بایستیم و اعلام کنیم که هیچ غلطی نمی‌تواند بکند. این روحیه، روحیه نسل جوان امروز ایران است؛ همان نسلی که گاهی با عنوان نسل زد و آلفا از آن یاد می‌شود، اما مرد میدان ایستادگی است.

دژکام در پایان خطاب به استادان درس انقلاب اسلامی گفت: یک سوی پرچم انقلاب را جانبازان و ایثارگران نگه داشته‌اند و سوی دیگر آن در دانشگاه‌ها، در دستان شماست. وظیفه شما تبیین ظلم مستکبران به بشریت است، تا این پرچم به مقصد نهایی برسد.

سرمایه اجتماعی، پشتوانه تاب‌آوری ایران در بحران‌هاست

سید ضیاء هاشمی، معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس‌جمهور نیز اظهار کرد: گفتمان مهدویت، سرمایه معنوی و فرهنگی جامعه ما و منشأ امید، انسجام و عامل شکست‌ناپذیری ملت است.

هاشمی، خاطرنشان کرد: جامعه‌ای که بر باور‌های راسخ مهدوی استوار باشد، در برابر چالش‌ها و تهدید‌ها دچار شکست نخواهد شد.

او با اشاره به اینکه جامعه ایران، جامعه‌ای دینی، اهل معنا و فرهیخته است، گفت: این سرمایه فرهنگی به سرمایه اجتماعی تبدیل شده و سرمایه اجتماعی نیز مولفه اصلی اقتدار و سربلندی کشور است.

معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس‌جمهور، تأکید کرد: این سرمایه‌ها موجب می‌شود جامعه در برابر مشکلات و تعارض‌ها تاب‌آوری داشته باشد و برای جهش‌ها و پیشرفت‌ها آماده‌تر شود.

او با اشاره به اینکه نشست علمی حاضر نیز با هدف بررسی همین ظرفیت‌ها برگزار شده، افزود: تربیت و جامعه‌پذیری نسل جدید، باید مبتنی بر سرمایه فرهنگی، معنوی و اجتماعی و متکی بر گفتمان انقلاب اسلامی باشد؛ گفتمانی که استقلال، آزادی، جمهوریت و اسلامیت را برای ملت ایران به ارمغان آورده است.

هاشمی، در ادامه به جنگ دوازده‌روزه اشاره کرد و گفت: در چنین شرایطی معمولاً اکثر جوامع دچار تشویش می‌شوند و بخشی از مردم برای در امان ماندن از خطر، به سمت گریز از مرکز حرکت می‌کنند؛ اما در ایران اتفاقی تاریخی رخ داد. خبرنگاران خارجی که در مرز‌های شمال‌غرب کشور حضور یافته بودند، تا فرار مردم از ایران را ثبت کنند، با پدیده‌ای غیرمنتظره مواجه شدند؛ مهاجرت معکوس. ایرانیان از اروپا، ترکیه و حتی آمریکا وارد کشور می‌شدند تا در شرایط جنگ و بحران، در کنار مردم و برای دفاع از ایران حضور داشته باشند.

معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس‌جمهور، با اشاره به رفتار مردم و مدیریت امور در حوزه انرژی، از جمله بنزین، گفت: با وجود صف‌های طولانی، حتی یک گزارش از درگیری در پمپ‌بنزین‌ها نداشتیم. در روز‌های آغاز جنگ، مصرف بنزین از میانگین روزانه ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون لیتر، به ۱۹۷ میلیون لیتر رسید؛ افزایشی ۶۰ میلیون لیتری. با این حال، هیچ پمپ‌بنزینی بدون بنزین نماند. این امر نتیجه تلاش مجاهدانه کارگران، مهندسان و کارکنان صنعت نفت است که با وجود خطر بمباران مراکز نفتی و تهدید‌های داخلی، اجازه ندادند توزیع سوخت دچار اختلال شود. با وجود صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌ها، هیچ‌گونه بحران یا تنش جدی در این مراکز رخ نداد و این موضوع نشان‌دهنده همراهی و درک بالای مردم در شرایط حساس است.

و اضافه کرد: همچنین در استان‌های مهاجرپذیر و مسافرپذیر مانند مازندران، گیلان و خراسان، با وجود هم‌زمانی حوادث با تعطیلات مدارس، مردم با رفتار‌های نوع‌دوستانه‌ای همچون در اختیار گذاشتن منازل خود برای مسافران و فروش کالا‌ها به قیمت خرید یا حتی پایین‌تر، جلوه‌هایی از فرهنگ فاخر ایرانی را به نمایش گذاشتند.

هاشمی، در بخش دیگری از سخنانش، به «فتنه دی‌ماه ۱۴۰۴» اشاره کرد و افزود: این رخداد حاصل برنامه‌ریزی، هدایت و پشتیبانی رسانه‌ای و سیاسی در سطح بین‌المللی بود. اعلام رسمی کشته شدن ۳۶ نفر از نیرو‌های گروهک منافقین در این حوادث نشان می‌دهد که عناصر سازمان‌یافته به صحنه هدایت شده بودند.

او با بیان اینکه جان هر ایرانی ارزشمند است، افزود: ما به‌عنوان معلمان و متولیان تربیت جامعه وظیفه داریم از فرزندان این سرزمین محافظت کنیم.

معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس‌جمهور، به نقش تحریک‌آمیز برخی مقامات خارجی و رسانه‌های وابسته اشاره کرد و گفت: جبهه استکبار با تبلیغات گسترده، زمینه تشدید خشونت‌ها را فراهم کردند. البته اعتراض و گلایه امری طبیعی و قانونی است و در قانون اساسی نیز پیش‌بینی شده است.

او به سابقه تأکید رهبر معظم انقلاب بر انجام گفت‌و‌گو‌های انتقادی و برپایی کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها اشاره کرد و گفت: با این حال، تبدیل اعتراض به خشونت و استفاده از سلاح سرد و گرم، پدیده‌ای غیرقابل قبول و بی‌سابقه در فرهنگ لطیف و سنت‌های ایرانی است. این حجم از خشونت، نتیجه پمپاژ تبلیغاتی گسترده بود و ما باید با پذیرش تلخی این اتفاقات، برای رفع ضعف‌ها و تقویت انسجام اجتماعی تلاش کنیم.

هاشمی در بخش دیگری بر مسئولیت دانشگاهیان، معلمان و فعالان فرهنگی در هدایت نسل جوان تأکید کرد و افزود: نوجوانان و جوانان به‌طور طبیعی پویا و مطالبه‌گر هستند، اما باید زمینه‌ای فراهم شود که اعتراض‌ها در مسیر مطالبه حق پیش برود، نه در مسیر سوءاستفاده جریان‌های معاند.

او با اشاره به لزوم تقویت آموزش و پرورش، رسانه‌ها و خانواده‌ها گفت: نباید اجازه دهیم دشمنان، اتفاقات اخیر را مصادره به مطلوب کنند. همه جان‌باختگان، فرزندان ایران هستند و ما سوگوار آنها هستیم.

معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس‌جمهور، بر اهمیت سرمایه اجتماعی به‌عنوان یکی از مولفه‌های اصلی قدرت ملی تأکید کرد و گفت: انسجام، همدلی و اعتماد اجتماعی باید تقویت شود و ضعف‌ها در حوزه رسانه و تعلیم و تربیت، شناسایی و برطرف گردد. دشمنان با ایجاد هراس، چنگ و دندان نشان می‌دهند، اما تجربه نشان داده هرگاه تهدید‌ها آشکارتر می‌شود، جامعه ما منسجم‌تر عمل می‌کند.

هاشمی، با اشاره به ضرورت مدیریت خبری، فرهنگی و اجتماعی، تأکید کرد: تهدید‌ها باید به فرصت تبدیل شوند. همچنین با اتکا به سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی، رهبری مقتدر انقلاب و امنیت اجتماعی و نظامی موجود، می‌توان از این مرحله به‌خوبی عبور کرد و به سمت آرمان‌های بلند، گام برداشت. نشست‌های تبیینی اینچنینی و فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی، در این مسیر نقش‌آفرین و راهگشا هستند.