کاهش جمعیت فوک خزری، چالش جدی زیست محیطی سواحل شمال کشور
استاد دانشگاه تربیت مدرس نور با بیان این که، در قرن بیستم جمعیت فوک خزری به شدت کاهش یافت، گفت: از سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۳ میلادی تلفات شدیدی در این گونه جانوری مشاهده شد.
باشگاه خبرنگاران جوان- سید محمود قاسم پوری روز سه شنبه در جلسهای تخصصی در ساری که به بررسی وضعیت فوک خزری و تهدیدات زیستمحیطی این گونه در خطر انقراض اختصاص داشت، به تحلیل فعالیتها و پژوهشهای علمی انجامشده در این حوزه پرداخت.
وی با اشاره به تاریخچه فعالیتهای علمی در این زمینه اظهار داشت: اولین مطالعات علمی در رابطه با فوک خزری از سال ۲۰۰۶ آغاز شد که تیم تحقیقاتی تحت عنوان کاسپین یا CSP این پروژه را شروع کرد. این تیم، با پایهگذاری دانشگاه لیدز انگلستان، اولین تحقیق جامع علمی را در سال ۲۰۰۹ منتشر کرد که یک سال قبل از تأسیس مرکز امداد و نجات فوک خزری به همت دکتر سعید شیرازی بود.
این استاد دانشگاه همچنین توضیح داد: در آن زمان، حتی سازمان محیط زیست ایران نیز به طور جدی به مسئله فوک خزری توجه نکرده بود و افزود: در سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ سازمان محیط زیست به شکل جدی به موضوع فوک خزری نپرداخت، و تنها با توجه به ویژگیهای خاص دریای خزر، وضعیت این گونه بحرانیتر شد. یکی از ویژگیهای خاص خزر بسته بودن این دریا است که محدودیتهایی در تبادل زیستی و جریان آب ایجاد میکند.
قاسم پوری در ادامه به بحرانهای گذشته و افزایش تلفات در دورههای مختلف اشاره کرد و گفت: در قرن بیستم، جمعیت فوک خزری به شدت کاهش یافت و از سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۳ تلفات شدیدی در این گونه مشاهده شد. این تلفات به دلیل بیماریها، شکار بیرویه و مشکلات زیستمحیطی رخ داد.
استاد دانشگاه تربیت مدرس نور همچنین به تهدیدات دیگری که بر اکوسیستم خزر تأثیر گذاشته اشاره کرد و افزود: یکی از تهدیدات مهم ورود گونههای مهاجم به اکوسیستم خزر است. این گونهها از طریق کشتیها وارد دریا شده و یکی از آنها، شانهدار مهاجم، با تغذیه از تخم ماهیان پلاژیک، تهدیدی جدی برای منابع غذایی فوک خزری است.
وی ادامه داد: اختلافنظرهایی میان محققین محیط زیست و شیلات وجود دارد. برخی از متخصصین معتقدند که مجوزهای بیرویه برای صید ماهیان و ساخت کارخانجات پودر ماهی، نقش زیادی در کاهش ذخایر ماهیها و آسیب به اکوسیستم خزر داشته است.
قاسم پوری در پایان به اهمیت همکاری میان محققین، مسئولین محیط زیست و فعالین این حوزه برای حفاظت از فوک خزری و دیگر گونههای بومی تأکید کرد و گفت: امیدواریم با ادامه این تحقیقات و همکاریهای علمی، بتوانیم تهدیدات موجود را شناسایی کرده و برای حفاظت از این گونههای در خطر اقداماتی مؤثرتر انجام دهیم.
منبع:ایرنا
