باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - لرستان تا دو دهه پیش یکی از جوان‌ترین استان‌های کشور به‌شمار می‌رفت، اما در سال‌های اخیر روند کاهش نرخ باروری، افزایش مهاجرت جوانان، و کاهش تمایل به ازدواج و فرزندآوری، سبب شده که شاخص «جوانی جمعیت» آن با تهدید جدی مواجه شود. از این‌رو، توجه به مسئله‌ی جوانی جمعیت در لرستان نه‌تنها یک دغدغه‌ی اجتماعی بلکه ضرورتی برای پایداری توسعه‌ی منطقه‌ای است.

بررسی داده‌های آماری (آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن و گزارش‌های سالانه‌ی مرکز آمار ایران) نشان می‌دهد که نسبت جمعیت زیر ۳۰ سال در لرستان طی ده سال گذشته از بیش از ۵۵٪ به حدود ۴۵٪ کاهش یافته است. این افت ۱۰ درصدی نمایانگر ورود تدریجی استان به مرحله‌ی میانسالی جمعیت است. شهرستان‌های خرم‌آباد و بروجرد بیشترین سهم جمعیت جوان را دارند؛ در حالی‌که مناطق روستایی مانند الیگودرز و ازنا شاهد کاهش باروری و افزایش نرخ مهاجرت هستند

ایجاد فرصت‌های شغلی و حمایت مالی از خانواده‌ها زمینه ساز جوانی جمعیت در لرستان

فرماندار خرم‌آباد با تأکید بر نقش جمعیت جوان در پویایی اقتصاد، تصریح کرد: نیروی کار فعال، پایه اصلی تولید، پیشرفت و توسعه است و کاهش این ظرفیت، کشور را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند.

وی ایجاد فرصت‌های شغلی، حمایت مالی از خانواده‌ها و فراهم‌سازی محیط‌های کاری سازگار با خانواده را از الزامات تحقق سیاست‌های جمعیتی دانست و خاطرنشان کرد: دستگاه‌های اجرایی باید با هم‌افزایی و برنامه‌محوری، در این مسیر نقش‌آفرینی مؤثری داشته باشند.

فرماندار خرم‌آباد همچنین با تأکید بر نقش اراده ملت در پیشرفت کشور، بیان کرد: قدرت واقعی در پویایی و انگیزه مردم نهفته است و این مهم در گرو تقویت جمعیت جوان و فعال خواهد بود.

 علل کاهش جوانی جمعیت در لرستان 

 تغییر نگرش نسل جوان نسبت به ازدواج، هزینه‌های بالای زندگی، بیکاری گسترده و نبود امنیت شغلی از عوامل اصلی کاهش تمایل به ازدواج و فرزندآوری است. 

 کمبود فرصت‌های شغلی و تحصیلی در استان، باعث مهاجرت چشمگیر قشر تحصیل‌کرده به شهر‌های بزرگ‌تر مانند تهران، اصفهان یا کرمانشاه شده است. این روند جمعیت فعال استان را تضعیف کرده است. 

 آمار‌ها نشان می‌دهد میانگین سن ازدواج در لرستان به بیش از ۲۸ سال برای مردان و ۲۴ سال برای زنان رسیده است. همچنین نرخ باروری کل اکنون کمتر از سطح جانشینی (حدود ۱.۸ فرزند به ازای هر زن) است. 

 علی‌رغم اجرای سیاست‌های ملی جوانی جمعیت، هنوز خدماتی مانند تسهیلات مسکن، اشتغال پایدار و حمایت‌های فرهنگی و آموزشی در لرستان به‌طور یکپارچه و مؤثر اجرا نشده است. 

 فرصت‌ها و مزیت‌های لرستان در احیای جوانی جمعیت 

 با وجود تغییرات فرهنگی، ارزش خانواده در میان لر‌ها همچنان قوی است. پیوند‌های قومی و سنتی می‌تواند بستری مناسب برای احیای نگرش مثبت به ازدواج و فرزندداری فراهم کند. 

 لرستان با دارا بودن منابع آبی فراوان، موقعیت کشاورزی و گردشگری، و ظرفیت‌های صنعتی بالقوه می‌تواند به مرکز اشتغال جوانان تبدیل شود، مشروط بر آن‌که برنامه‌ریزی توسعه‌محور و سرمایه‌گذاری هدفمند انجام گیرد. 

 دانشگاه‌ها، مساجد، شورا‌های محلی و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند با ایجاد گفت‌و‌گو‌های اجتماعی درباره سبک زندگی ایرانی-اسلامی و ترویج فرهنگ ازدواج ساده، در تقویت جوانی جمعیت نقش مؤثری ایفا کنند. 

جوانی جمعیت در لرستان، مفهومی فراتر از افزایش تولد است؛ این واژه نماد پویایی اجتماعی، امید به آینده و ظرفیت شکوفایی اقتصادی استان است. اگرچه امروز روند جمعیت در لرستان به سمت سالمندی می‌رود، اما با سیاست‌گذاری هوشمندانه، تقویت اقتصاد محلی و حمایت واقعی از خانواده‌ها، می‌توان این مسیر را معکوس کرد. آینده لرستان به توان بازآفرینی جمعیت و حفظ سرمایه انسانی جوان خود گره خورده است..