کد خبر: ۷۳۷۷۳۲۵
تاریخ انتشار: ۱۴ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۲:۵۳
۱۴ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۲:۵۳
کد خبر : ۷۳۷۷۳۲۵

رهبر معظم انقلاب در سخنرانی که به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره) داشتند، بر قطع بند ناف اقتصاد کشور به درآمد‌های نفتی تأکید کردند.

رمزگشایی از بیانات امروز رهبر انقلاب/ چگونه بند ناف اقتصاد را از نفت ببریم؟

به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، رهبر معظم انقلاب، حدود ۱۷ سال پیش (آبان ماه سال ۸۲) در بخشی از بیانات خود در دیدار کارگزاران نظام فرمودند: "اگر این نفتی که دست کشور‌های این منطقه است، در دست اروپایی‌ها بود و بنا بود آن‌ها به شما مردم ایران و مردم سایر کشور‌هایی که امروز نفت تولید میکنند، بفروشند، برای هر استکانش جانِ شما را میگرفتند! حالا میلیون‌ها بشکه را به قیمت ثمن‌بَخس میخرند و پولی که بابت آن میدهند، مثل ندادن است. "

این جمله نشان دهنده ارزش ذاتی منابع نفت و گاز است که سالهاست به ثمن بخس و با کمترین برخورداری از ارزش ذاتی این منابع، در حال خام فروشی آن هستیم و یکی از دلایل اصلی خام فروشی مداوم در این عرصه، وابستگی بودجه جاری به درآمد‌های ناشی از این خام فروشی است.

در واقع اگر بتوانیم وابستگی بودجه جاری را به نفت حذف کنیم، می‌توانیم در وهله اول برای هزینه کرد درآمد‌های نفتی، اهداف و اولویت‌های توسعه‌ای را جایگزین رتق و فتق امور جاری کنیم و در گام بعدی، برای تبدیل این منابع خدادادی به فرآورده‌ها و محصولاتی با ارزش افزوده چندبرابری برنامه ریزی و اقدام کنیم. با برداشتن این دو گام، شاهد افزایش درآمدزایی از منابع خدادادی نفت و گاز و صرف این درآمد‌ها در بخش‌های توسعه‌ای و مولد اقتصادی خواهیم بود که طی این مسیر، به رونق زایی مستمر و رفع مشکلات اقتصادی خواهد انجامید.

امروز نیز، رهبر معظم انقلاب در بخشی از سخنرانی که به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره) بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی داشتند، بر قطع بند ناف اقتصاد کشور به درآمد‌های نفتی تأکید کرده، این مسئله را راهکار تحول اقتصادی در کشور دانستند و گفتند: "در زمینه اقتصاد تحول به این است که بند ناف اقتصاد کشور را از نفت ببریم"

در واقع، تغذیه اقتصاد جاری از درآمد‌های نفتی، به عارضه‌ای برای اقتصاد کشور در طول سال‌ها بدل شده که دولت‌ها در سایه این عارضه، به دنبال ارتقا و بهره وری در دیگر بخش‌های مولد درآمدزایی همچون مالیات، صادرات غیرنفتی و ... آنطور که باید نبوده‌اند. اگر آنطور که امام خامنه‌ای تأکید داشتند، این بند ناف بریده شود، مهمترین گام در مسیر اعتلای اقتصادی کشور برداشته خواهد شد چرا که دولت ها، دیگر به پشتوانه درآمد‌های سهل‌الوصول خام فروشی نفت اکتفا نکرده و سعی در ترمیم دیگر بخش‌های درآمدزایی می‌کنند.

نگاهی گذرا به وضعیت اقتصادی کشور‌های نفتی نشان می‌دهد دولت‌های آن‌ها به دو گروه توسعه یافته مانند نروژ و غیرتوسعه یافته مانند ایران تقسیم می‌شوند که این دسته‌بندی منبعث از تفاوت دیدگاه‌های دولت‌های این کشور‌ها در باره نفت است. نفت و درآمد‌های نفتی به خودی خود، پدیده‌ای بدیمن نیست، اما چه می‌توان کرد که سیاست‌گذاری‌های جزیره‌ای و به دور از شاخص‌های اصیل اقتصادی، ضربه‌های مهلکی را به کشور‌هایی مانند ایران زده است.

بیماری هلندی هم که بدترین آسیب اقتصاد وابسته به نفت است، از سال ۵۳ با افزایش ناگهانی قیمت نفت و افزایش درآمد‌های ارزی در ایران شایع شد و، چون صنعت داخلی توان رقابت با سیل ورود کالا‌های وارداتی را نداشت، صنعت کشور رو به زوال نهاد. مهم‌ترین راه حل‌هایی که برای درمان بیماری هلندی پیشنهاد می‌شود ابتدا تشکیل صندوق ذخیره ارزی حاصل از فروش نفت با هدف خودداری از ورود شوک وار درآمد‌ها به اقتصاد است. در سال ۷۹ «حساب ذخیره ارزی حاصل از فروش نفت خام» به موجب ماده ۶۰ قانون برنامه سوم توسعه تشکیل گردید، اما ایجاد اصلاحات فراوان در مکانیسم این حساب و عدم تعهد دولت به الزامات این صندوق منجر به عدم کارایی آن گردید.

راه حل دیگری که در جهت درمان بیماری هلندی در کشور پیشنهاد می‌گردد افزایش قدرت رقابت بخش صنعت و کشاورزی است؛ از قانون هدفمندکردن یارانه‌ها که در سال ۸۸ تصویب شد - در صورت اجرای صحیح آن - می‌توان به عنوان یکی از مصادیق درمان بیماری هلندی یاد کرد. اقدام دیگری که به دولت‌ها برای درمان بیماری هلندی پیشنهاد می‌گردد سرمایه گذاری در جهت توسعه زیرساخت‌های بهداشتی، درمانی، صنعتی و آموزشی است که نه تنها منجر به افزایش نرخ تورم نمی‌گردد بلکه زمینه توسعه همه جانبه اقتصادی را فراهم می‌نماید.

حال سوال این است: چرا اقتصاد ایران چنین است و چه عواملی باعث میشوند که برخلاف تلاش مسئولان، نتوانیم از این چرخه معیوب اقتصادی رهایی یابیم؟

در کشور ایران کل نظام اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به میزان و چگونگی تخصیص هزینه‌های دولت وابسته است. بالغ بر ۴۵% بودجه عمومی دولت، مختص هزینه‌های جاری است که از طریق درآمد‌های نفتی تامین میشود؛ بنابراین کاملا روشن است که اقتصاد ایران متکی به نفت بوده و این موضوع موجب ایجاد یک سیستم کاملا رخوت زده و بی تحرک میگردد که تنها به پول نفت دلخوش است.

اما نمونه راهکار‌هایی که برای رهایی اقتصاد از منابع نفتی و قطع وابستگی بودجه به نفت وجود دارند عبارتند از:

* لزوم جداسازی درآمد نفت از حساب بودجه و التزام به هزینه کرد آن فقط در جهت سرمایه گذاری مولد

* پرهیز از واردات بی رویه و بازگشت به سیاست تولید داخل (خودکفایی _ حداقل در محصولات اساسی و راهبردی)

* ارتقای بنیان‌های تولید و کمک به تغییرات استراتژی تولید از نفتی به تولید تجاری و دانش پایه، بخصوص در بخش کشاورزی

* سرمایه گذاری بر روی نیروی انسانی متخصص، متعهد و عملگرا و حمایت مستمر از پژوهش‌های کاربردی

* تعهد به اجرای سیاست‌های راهبردی و گزاره‌های برنامه‌های مصوب در افق چشم انداز و برنامه‌های میان مدت

* استقلال بانک مرکزی و کنترل نقدینگی

* هماهنگی کامل بین سیاستگذاران کشور و مدیران اقتصادی

با درنظر گرفتن اقتصاد مقاومتی به عنوان مدل متناسب با اقتصاد ایران، نمیتوان راهکار سرمایه گذاری در بورس‌های بین المللی را راهکار کاهش وابستگی اقتصاد به نفت خام برشمرد؛ بلکه باید از نفت به عنوان ابزاری در جهت وابسته سازی کشور‌های منطقه و کشور‌های همسو و تعریف همکاری‌های اقتصادی در پروژه‌های پربازده و بااولویت در کشور‌های هدف بهره برد و با تمرکز بر منابع نفتی مشترک و توسعه صنایع پالایشگاهی و پتروشیمی از هدر رفت بخش عظیمی از سرمایه‌های کشور جلوگیری نمود.

منبع: تسنیم

انتهای پیام/

 

پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر