سیاست‌ خارجی بایدن و اوباما در قبال ایران، شباهت‌ها و تفاوت‌ها، بایدها و نبایدها!

با تکمیل شدن تدریجی چهره سیاست خارجی آمریکا، پیشینه و سیاست احتمالی بایدن در قبال جهان و ایران بررسی می‌شود.

به گزارش گروه بین‌الملل باشگاه خبرنگاران جوان، روز گذشته مجلس سنای آمریکا پس از چندین نشست در کمیسیون‌های مربوطه با شخص وزیر خارجه پیشنهادی، نهایتا صلاحیت «آنتونی بلینکن» را تایید کرد. سنای آمریکا با ۷۸ رأی موافق در مقابل ۲۲ رأی مخالف، آنتونی بلینکن را به سمت وزارت خارجه آمریکا برگزید. بر این اساس، آنتونی بلینکن، هفتاد و یکمین وزیر خارجه آمریکا شد.

از جمله افراد و سیاست مدارانی که پس از خدمت در دوران باراک اوباما، اسامی آن‌ها مجددا بر سر زبان‌ها افتاده است، عبارتند از: «جیک سالیوان»، «آنتونی بلینکن»، «جان کری»، «گرینفیلد توماس»، «وندی شرمن» و «سوزان رایس»؛ بنابراین می‌توان حدس زد که عملکرد سیاست خارجه آمریکا در دوران ریاست جمهوری جو بایدن بسیار نزدیک و شبیه به دوران باراک اوباما باشد. هرچند که تفاوت‌هایی هم قطعا در میان خواهد بود.

این تفاوت بنیادی بین جمهوری خواهان و دموکرات‌ها را از نظر خارج نکنیم که اولی در دوره‌های مختلف عمده تمرکز خود را بر روی موضوعات داخلی و تقویت بنیان‌های اقتصادی درونی متمرکز کرده و دیگری در عوض قصد دارد تا بعد سیطره و اصطلاحا رهبری جهانی آمریکا را تقویت کند. با این حساب نباید اهتمام آمریکا به نهاد‌های بین‌المللی در دوران بایدن را موضوع غیر قابل انتظاری بدانیم.

بایدن در همان هفته اول دوران ریاست جمهوری، با متحدان اروپایی خود از جمله فرانسه و آلمان ارتباط تلفنی برقرار کرد و در گفتگو‌های تلفنی با صدر اعظم آلمان و رئیس جمهور فرانسه از تلاش ویژه آمریکا در ارتقاء و توسعه روابط واشنگتن و بروکسل گفت. این موضوع نشان می‌دهد که او قصد دارد تا خط مشی ترامپ در رابطه نه چندان صمیمی  با اتحادیه اروپا را تغییر دهد.

شعار اصلی دولت جو بایدن، بازگشت سریع به ارگان‌ها، قرارداد‌ها و اتحاد‌هایی است که دولت ترامپ طی چهار سال اخیر آن‌ها را تضعیف و یا منحل کرد.

تیم سیاست خارجی بایدن به طور عملی فورا آمریکا را به پیمان آب‌وهوایی پاریس باز می‌گرداند و واشنگتن را در سازمان جهانی بهداشت نگه خواهد داشت. از جمله دیگر ماموریت آن‌ها، مروری بر توافق هسته‌ای ایران و امکان سنجی بازگشت به آن، تقویت رابطه با ناتو و ایجاد توافقات تجاری جدید به عنوان ابزاری برای مقابله با تاثیر روزافزون چین است.

سیاست‌ خارجی بایدن و اوباما در قبال ایران، شباهت‌ها و تفاوت‌ها، بایدها و نبایدها!

همانطور که در تصویر فوق مشهود است، شاکله اصلی تیم سیاست خارجی اوباما، در دوره جو بایدن حضور خواهند داشت.

شخصیت‌های برجسته آمریکایی از جمله تاریخدانان و تحلیلگران آمریکایی درباره جهت‌گیری جدید سیاست خارجی آمریکا اظهارات جالبی دارند.

(Andrew Bacevich) آندریو بیسویچ تاریخ‌دان آمریکایی در این‌باره می‌گوید: «یکی از دلایلی که آمریکایی‌ها چهار سال پیش ترامپ را انتخاب کردند، این بود که سیاست خارجی اوباما به طور کلی شکست خورده بود. سوال اینجاست که دولت‌مداران آمریکایی واقعا تغییراتی را که ما به آن نیاز داریم را متوجه شدند، اینکه بودجه نظامی را کاهش بدهیم و محدودیت‌های بیشتری را برای فعالیت نظامی آمریکا در خارج از مرز‌ها تعریف کنیم».

(PJ Crowley) سخنگوی سابق وزارت خارجه آمریکا در این‌باره معتقد است: «دونالد ترامپ هرگز واقعاً یک تیم امنیت ملی ایجاد نکرد. در عوض، میان پیمانکاران مستقلی احاطه شده بود که با توئیت‌هایی آن‌ها را استخدام و اخراج می‌کرد. مقامات جدید در وزارت خارجه آمریکا اهتمام ویژه‌ای به حل چالش‌های اضطراری از همه گیری ویروس کرونا، تغییرات آب و هوایی تا چالش چین و ارزش مجدد دیپلماسی و همکاری بین المللی می‌ورزند.

(Stewart Patrick) استوارت پاتریک مدیر شورای روابط خارجی در برنامه نهاد‌های بین المللی و حاکمیت جهانی هم می‌گوید: آمریکا چالش بزرگی پیش رو خواهد داشت تا مخاطبان خارجی خود را متقاعد کند که واقعا قابل اعتماد است. دولت آتی مصمم به بازسازی پیمان‌هایی فروپاشیده‌ای است که آمریکا بیش از هفت دهه به آن‌ها مقید بوده است.

رویکرد تیم امنیتی سیاسی جو بایدن در قبال ایران چیست؟

آنچه که طی ادوار مختلف از اعضای تیم سیاست خارجی دولت باراک اوباما در مواجهه با ایران شنیده بودیم، ترم‌هایی همچون «چماق و هویج» (Carrot and stick) و «فشار و مذاکره» (Engagement and pressure) بود که حاصل سیاستی علمی و حساب شده نزد کارکشته‌های سیاست بین الملل بود.

بدین ترتیب که همزمان با حفظ اهرم‌های فشار یا به عبارت دقیق‌تر «تحریم»، مسیر‌های گفتگو بسته نمی‌شود و به ازای حضور و توافق در میز مذاکره بخشی از فشار‌ها به حالت تعلیق در می‌آید.

شاهد مثال این ادعا به طور دقیق در کتاب خاطرات «هیلاری کلینتون» با نام «گزینه‌های دشوار» (Hard choices) مطرح شده است. در این کتاب وزیر خارجه اسبق آمریکا نوشته: «ما تصمیم گرفتیم که از هر دو روش تعامل و فشار استفاده کنیم تا رهبران ایران با انتخاب‌های سختی روبرو شوند؛ یا مطابقت پیدا کنند و از مزایای بهبود روابط بهره‌مند شوند و یا امتناع بورزند و با انزوای بیشتری روبرو شوند و منتظر عواقب دردناک‌تری باشند».

در بخش دیگری از کتاب کلینتون آمده است: «ما اعتقاد داشتیم که اگر ایران ابتکار عمل ما را رد کند، در واقع قدرت ما تقویت می‌شود و بقیه جهان خواهند دید که این ایرانی‌ها بوده‌اند که اهل مصالحه ناپذیرند و نه ما».

اظهارات کلینتون پیچیدگی و در عین حال وجود یک راهبرد مشخص در برنامه سیاست خارجی دموکرات‌ها در دوران باراک اوباما را برملا می‌کند.

اگر اظهارات هیلاری کلینتون را به زبانی ساده‌تر بیان و تفسیر کنیم، به چنین مختصاتی می‌رسیم. بخوانید!

اولین و مهترین خصوصیت سیاست خارجی آمریکا در عصر اوباما، هماهنگی کامل با نهاد‌ها و ساختار‌های بین‌المللی است. واشنگتن در آن دوران سعی کرد تا به اصلاح رهبری خود در جهان را با اهتمام به سازوکار‌های جهانی، منطقه‌ای، دوجانبه و چند جانبه حفظ کند و بدین ترتیب بتواند در موضوعات حساس اجماع جهانی را به نفع خود رقم بزند. شاید در شمارش توافق‌های بین‌المللی که دونالد ترامپ طی هشت سال اخیر از آن خارج شد، برخی از نهاد‌ها از قلم بیافتد. اما وزارت خارجه اوباما در عوض سعی کرد تا وجهه خوبی را در این زمینه از خود بر جای بگذارد.

پشتیبانی سایر کشور‌ها و به اصطلاح جامعه بین‌المللی در اعمال فشار و تحریم علیه ایران در سال‌های بین ۸۸ تا ۹۲ در اصل به خاطر ایفای نقش خوب آمریکا در تعاملات بین‌المللی است. در نقطه مقابل او تیم سیاست خارجی ترامپ است که بی قید و بند نسبت به هر گونه تعهد دائما آن را نقض می‌کند و اجماع علیه ایران در محافل بین‌المللی را از دست می‌دهد. نمونه ملموس آن «کِنف شدن» واشنگتن در قضیه تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در شورای امنیت است. جایی که نه تنها چین و روسیه به آن رای منفی دادند بلکه همپیمانان دیرینه آمریکا یعنی اروپایی‌ها هم حاضر به تایید آن نشده و رای ممتنع دادند.

آنچه بیان شد را نه به حساب «کار درستی» دموکرات‌ها بلکه به حساب مرموز بودن آن‌ها در حوزه سیاست خارجی باید گذاشت. چراکه مذاکره را برای مذاکره طلب می‌کنند و برای حضور در میز مذاکره رفع فشاری را وعده می‌دهند که خود عامل ایجاد آن هستند و تضمینی برای انقضای کامل آن دسته از فشار‌ها وجود ندارد.

در این بین باید بین اقدامات ملموس دولت اوباما و لفاظی تیم سیاست خارجی او تفاوت قائل شد و این دقیقا مطلب مهمی است که کلینتون در نوشته‌های خود به آن اشاره‌ای نمی‌کند. ژست مذاکره و تعامل و در عمل حفظ فشار برای گرفتن امتیازات بیشتر.

در این بین سیاستمداران ایرانی هم هوشمندانه اعلام کرده‌اند که توافق همانی است که پیش از این حاصل شده و وزیر خارجه کشورمان در مقاله‌ای در «فارزن افرز» با عنوان «ایران توافقی را می‌خواهد که پیش از این به آن دست یافته» (Iran Wants The Nuclear Deal It Made)  این موضوع را تبیین کرد. همچنین وزارت خارجه اعلام کرده که تا وضعیت قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل که آمریکا از آن تخطی کرده تعیین و تکلیف نشود مذاکره با آمریکا معنایی ندارد. این رویکرد‌ها به این معناست که کشورمان به خوبی از ترفند‌های مذاکره‌ای تیم تحت امر بایدن اطلاع دارد و برای آن نسخه مناسبی تجویز کرده است. مخصوصا اینکه شنیده شده که آمریکا در دوران جدید قصد مذاکره همزمان درباره پرونده‌های مختلف ایران را دارد، موضوعی که در صورت صحت باید تردید ما نسبت به اقدامات آتی آمریکا را بیشتر هم کند.

محمدحسن نیک‌بین

انتهای پیام/

بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
مطالب پیشنهادی وب
اخبار پیشنهادی
تبادل نظر
نام:
ایمیل:
آدرس ایمیل خود را با فرمت مناسب وارد نمایید.
* نظر:
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۲:۴۳ ۰۹ بهمن ۱۳۹۹
جوبایدن،لعنت بهش از آمریکا برای ما آبی گرم نمیشه
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۲:۴۱ ۰۹ بهمن ۱۳۹۹
سگ زرد برادر شغاله این می‌ره اون یکی.میاد همشون سروته یه کرباسن
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۲:۳۹ ۰۹ بهمن ۱۳۹۹
آمریکا فقط منافع خودش رودرنظر میگیره و میخواد کل جهان جیره خوار وغلام حلقه به گوشش باشن مخصوصا ایران که اگر می‌تونست حتی باقدرت نظامی اینکار رو میکرد ولی کور خونده
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۲:۳۶ ۰۹ بهمن ۱۳۹۹
هیچ وقت آمریکا هیچ امتیازی به مانخواهد داد اینها همش بازیه با آمریکا نمیشه به توافق رسد تازه اگر توافقی حاصل بشه به اون پایبند نیستند ای کاش بجای اینکه چشم امید به بیگانگان داشته باشیم به توان خودمون تکیه میکردیم
Canada
ناشناس
۲۱:۵۹ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
باید اینقدر رابطه اقتصادی .فرهنگی را با کشورهای با سیاست مستقل افرایش دهیم تا
نتوانند کاری کنند .بعد باید تمام دنیا را تحریم کنند
هیچ فرقی مابین پیرمرد بایدن که 47 سال در سیاست بوده و ترامپ پیر نیست
اتفاقا ترامپ میگفت .تمام این تحریم ها را اوباما وصع کرده .
ولی شهامت اجرا نداشته .من شهامت داشتم و اجرایش کردم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۹:۰۱ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
راهکار امتیاز گیری از دمکراتهای آمربکا توسعه وهمکاری با دوستان شرقی وقراراداد محکم وقابل اتکا با آنها تا از ورای آن چماقی بسازیم برای چانه زنی .در غیراینصورت غرب به ما امتیاز نخواهد داد.
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۷:۴۱ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
چیزی که برای مردم عیان است اینه که اگر امریکا کل شرایط ایران را هم قبول کند،باز اینجا حرفی زده شده و نمی شود مذاکره،صلح،رفع تنش و رابطه برقرار شود، قبول کنیم که ما نمی خواهیم.شرایط دوران ترامپ باب میل ایران بود.وگر نه مگر وحی منزل است ،بعد اینهمه تنش یکسره اش کنید.مردم حق. زندگی دارند.نه زنده بودن.!!!!
Iran (Islamic Republic of)
نا شناس
۱۷:۰۵ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
هرکس به امید همسایه نشست شب گرسنه می خوابد آمریکا تنها منافع خودش براش مهم هست وبس.!!!!!!
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۶:۳۱ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
لعنت بر همه شان
Iran (Islamic Republic of)
زهرا
۱۵:۳۹ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
امریکا روبه افول است همتون سر وته یه کرباسین مرگ بر امریکا مرگ بر اسراییل
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۰۳ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
سرو ته یک کرباسن!
هیچ راهی برای خارج شدن از فشار و وابستگی برای ایران در خارج از کشور نیست!راه درست فقط در خود کشور پیدا میشود!
با اقتصاد مقاومتی
Germany
ناشناس
۱۲:۰۰ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
منافع کشور خودمان بر تمام منافع تمام کشورها اﻫﻤﻴـﺖ، ارﺟﺤﻴـﺖ و اوﻟﻮﻳـﺖ دارد.
ایران از مظلوم دفاع می کند و مظلوم تر از ملت ایران وجود ندارد.!!!
چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است
به فکر ایران قوی باشید.
Iran (Islamic Republic of)
رضا
۱۰:۱۱ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
کمی فکرکنیم ماهم یک جانبه نمی تونیم بگیم اسراییل (که خداوندخودش درباره اش قضاوت کند) را نابود می کنیم منافع امریکا را درمنطقه به خطرمی اندازیم درسته حق با ماست از مظلوم دفاع می کنیم اما امریکا ساکت بنشیند تماشاکند ما می گوییم دوره یکجانبه گرایی گذشته باید نشست طرحی داد که هم منافع فلسطین رعایت شود هم ایران رهاشود ازاین همه فشار
Iran (Islamic Republic of)
سرباز کوچک سید علی
۱۰:۰۳ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
تنها راه نجات بشر ظهوره.
به فضل خدا بایدن آخرین رییس جمهور امریکا خواهد بود.
Germany
ناشناس
۰۹:۵۳ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
همون تکرارهایی که در سیاستمداران ما اتفاق میو فتد همون شاکله در آمریکا هم همینه یعنی سلطه گران قدرت همچنان علاقمند به قدرت و سلطه گری دارند و کمتر شخصی از قدرت کناره گیری و میل به خدمتگزاری دارند و تقریبا غیر از دلاوران سرداران و سربازان و چن تا شخصیت واقعی اتفاق دیگری رخ نداده.
Iran (Islamic Republic of)
غفار
۰۹:۳۷ ۰۸ بهمن ۱۳۹۹
بدون شک رویکردبایدن درقبال ایران سخت ترازترامپ خواهدبود
این رامیتوان ازشواهددریافت
بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
آخرین اخبار
بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر