کد خبر: ۷۰۶۳۶۳۶
تاریخ انتشار: ۱۷ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۸:۵۳

سیستم‌های دفاع لیزری سرعت بالایی داشته و در حقیقت پرتابه آن‌ها با سرعت نور حرکت می‌کنند. تا زمانی که انرژی وجود داشته باشد، شلیک ادامه دارد و در عین حال شلیک هر پرتوی لیزر نیز بسیار ارزان است.


به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان،    استفاده از سیستم‌هایی انرژی مستقیم همانند لیزر در سامانه‌های تسلیحاتی، از سال‌ها پیش در فکر طراحان و سازندگان سامانه‌های تسلیحاتی وجود داشته و خصوصا استفاده از نمونه‌های این تسلیحات در فیلم‌های علمی تخیلی به شدت رواج دارد که این موضوع بخصوص در سری سینمایی جنگ ستارگان نمود زیادی داشت، اما سلاح‌های لیزری یا انرژی مستقیم فقط در حد پرده سینما یا رمان‌های تخیلی نماند و بعد از دهه‌ها تلاش مستمر و پیگیری، کم کم در حال وارد شدن به میدان رزم واقعی هستند.

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات


بیشتر بخوانید:  صفر تا صد تاریخچه موشک‌های ایرانی؛ از شکوفه تا شلمچه + تصاویر 


در حالی که معدود کشور‌های جهان توانسته اند در این حوزه به موفقیت‌های ملموسی برسند حالا خبر رسیده که جمهوری اسلامی ایران نیز در مسئله طراحی و ساخت سلاح‌های لیزری وارد کارزار جدی شده و در حال حاضر نیز سیستمی را به صورت فعال در اختیار دارد. در این زمینه امیر شاهرخ شهرام معاون وزیر دفاع و رئیس شرکت صنایع الکترونیک (صاایران) طی روز‌های گذشته در این باره اظهار داشته "علاوه بر اینکه هم اکنون از لیزر برای آماده سازی سامانه‌های توپخانه‌ای و روانه سازی توپ و رادار استفاده می‌کنیم تا سامانه بتواند هدف را با دقت بالا ردگیری کرده و مورد اصابت قرار دهد، در موضوع کُشندگی نیز دستاورد‌های خوبی داشتیم که همه آن‌ها تولید داخل هستند. پرنده‌های رادارگریز را از لایه‌های کامپوزیتی می‌سازند تا هم رادار گریز باشد، هم سبک باشد و هم به تداوم پرازی آن در هوا کمک کند. این بدنه کامپوزیتی در برابر لیزر‌های پرتوان آسیب‌پذیر است و ما با استفاده از این لیزر‌ها که در اختیار داریم می‌توانیم آن‌ها را منهدم کنیم. هم اکنون از این سامانه‌های لیزری در مناطق حساس و حیاتی کشور نیز استفاده می‌شود و امروز لبه تکنولوژی دنیا در حوزه لیزری در دستان متخصصان نیرو‌های مسلح ما قرار دارد. "

با این اوصاف برای آشنایی بهتر با این مبحث بهتر است کمی به تاریخچه سلاح‌های لیزری بپردازیم.

تلاشی طولانی برای داشتن سلاح نامرئی

به زبانی ساده لیزر ابزاری است که نور را به صورت پرتو‌های موازی بسیار باریکی که طول موج مشخصی دارند، ساطع می‌کنند. این دستگاه از ماده‌ای جمع کننده یا فعال کنده نور تشکیل شده که درون محفظه تشدید نور قرار دارد. این ماده پرتو نور را که به وسیله یک منبع انرزی بیرونی (از نوع الکتریسیته یا نور) به وجود آمده، تقویت می‌کند. از همان ابتدای کشف این خواص در اوایل دهه ۱۹۵۰ دانشمندان به خواص گوناگون این فناوری جدید پی بردند و از آن تاریخ به بعد بخش‌های مختلف از علوم و صنایع تحت تاثیر این فناوری قرار گرفت.

در بخش‌های نظامی نیز با پی بردن به قدرت بالای لیزر برنامه‌هایی از اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی برای استفاده از این تکنولوژی مطرح شد. در ابتدا نیروی هوایی آمریکا به دنبال استفاده از لیزر به عنوان یک سامانه پدافند هوایی بود، نیروی زمینی و دریایی آمریکا نیز در ادامه دهه ۱۹۷۰، آزمایشاتی را به منظور طراحی و ساخت سلاح‌های پدافند لیزری انجام دادند که عمدتا در مرحله نمونه‌های آزمایشی باقی ماند. اما در دهه ۱۹۸۰ میلادی و با روی کار آمدن رونالد ریگان و بحث استراتژی "جنگ ستارگان" استفاده از سلاح‌های لیزری در دو نقش تدافعی و هم تهاجمی گسترده‌تر شده و با جدیت بسیار بیشتری از سوی آمریکا دنبال شد. البته به دلیل موانع موجود در آن پروژه و البته پایان جنگ سرد پروژه‌های آن طرح نیز عمدتا در مرحله آزمایشی و پیش نمونه باقی ماندند.

به طور مثال یکی از آن طرح‌ها که از آن زمان مطرح شده و در سال‌های بعد از جنگ در قالب برنامه سپر دفاع موشکی آمریکا مطرح شده و نهایتا به دلیل مسائل مالی و نبود توان واقعی عملیاتی لغو شد، پروژه "لیزر هوابرد ضد موشک بالستیک" بود که بر پایه نصب یک توپ لیزری بر روی دماغه یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ برای ساقط کردن موشک‌های بالستیک در مرحله شتاب گیری اولیه آن‌ها بود.

این طرح سرنوشت بسیار جالبی پیدا کرد. پروژه YAL-۱ که تبلیغات فراوانی برای آن توسط آمریکا انجام شده بود پس از سال‌ها تحقیق و صرف میلیارد‌ها دلار در زمان صدارت رابرت گیتس وزیر دفاع اسبق آمریکا کنسل شد. بخشی از صحبت‌های وزیر دفاع سابق آمریکا در مورد این سامانه جالب است:

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

لیزر هوابرد در حال پرواز

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

پایان پروژه YAL-۱ در بیابان‌های آریزونا

وی می‌گوید: "من و سایر پرسنل وزارت دفاع معتقدیم که این برنامه هرگز عملیاتی نشده و نخواهد شد. در حقیقت برای هدف قرار دادن یک موشک بالستیک در مرحله شتاب گیری اولیه آن از فاصله‌ای امن به لیزری ۲۰ الی ۳۰ برابر نیرومندتر از آنچه که در حال حاضر در این هواپیما نصب شده است نیاز است. پس در حال حاضر این لیزر هوابرد در صورتی که قصد مقابله با ایران را داشته باشد بایستی در درون مرز‌های این کشور به عملیات پرداخته و موشک‌های بالستیک را در مرحله اولیه پرواز ساقط کند. برای این کار ما به ۱۰ الی ۲۰ فروند از این هواپیما‌ها نیاز داریم که بهای هر کدام نزدیک به یک و نیم ملیارد دلار است و هزینه تعمیر و نگهداری سالانه هر کدام از آن‌ها نیز ۱۰۰ میلیون دلار است. من نیز فکر نمی‌کنم که کسی معتقد باشد که این ایده عملی باشد"

در نهایت و پس از این گونه مخالفت ها، هواپیمای مورد نظر در سال ۲۰۱۲ میلادی به گورستان هواپیما‌های آمریکایی در ایالت آریزونای آمریکا منتقل شد.

در شوروی سابق نیز برنامه‌هایی در خصوص بهره گیری از اشعه لیزر برای مقاصد پدافندی به صورت زمین و هواپایه وجود داشت که به شکل عملیاتی در نیامده و آنچنان از وضعیت فعلی آن‌ها خبری در دسترس نیست. اما در بخش زمینی و پدافند کوتاه برد، اتحاد شوروی مسیری موفق‌تر را پیش رفت.

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

سامانه دفاع لیزری متحرک ۱ K ۱۷ Szhatie ساخت شوروی سابق

در دهه ۱۹۸۰ میلادی این کشور به جهت مقابله با موشک‌های کروز آمریکایی، سرمایه گذاری بسیار سنگینی در بحث سیستم‌های دفاع هوایی کوتاه برد لیزری برای دفاع از پایگاه‌های هوایی خود کرد و بنا به برخی از برآورد‌های اطلاعاتی در اواخر دهه ۱۹۸۰ به شکل محدودی این سیستم‌ها نیز در سازمان رزم ارتش شوروی وارد شده بودند. در هر صورت و پس فروپاشی شوروی سابق، این طرح‌ها به ظاهر متوقف شده اند.

چالش‌ها و مشکلات رو به روی سیستم‌های لیزری

اولین و یکی از بزرگترین دشمنان سامانه‌های لیزری، شرایط بد جوی است. هرگونه مه غلیظ، شرجی، پوشش ابری، طوفان شن و یا دود مصنوعی به راحتی می‌تواند توان این پرتوی لیزری پرتاب شده را کاهش داده یا آن را منحرف و یا حتی به طور کامل در شرایط مطلوب از بین ببرد. به عنوان مثال چند سال پیش و همزمان با ارسال یک سیستم دفاع لیزری کوتاه برد برای نیروی دریایی آمریکا به منطقه خلیج فارس، رسانه‌ها در گزارشی به مشکلات سیستم‌های لیزری پرداخت.

حال شاید برای برخی از خوانندگان ما این سوال پیش بیاید که برای ایران وضعیت به چه گونه است؟ در این میان به این مسائل باید توجه کرد؛ اولا از مشخصات و مختصات سیستم لیزر ایرانی اطلاعی در دسترس نیست، ولی با توجه به صحبت‌های امیر شهرام می‌توان این طور حدس زد که با یک سیستم دفاعی کوتاه برد طرف هستیم. مشخصا در زمین، شرایط هوایی به نسبت مناطق دریایی بسیار آرام‌تر بوده و در طول روز‌های یک سال مدت زمان بیشتری از هوای بدون طوفان برخوردار است.

مسئله بسیار مهم بعدی این که در یک سناریو مربوط به یک توپ لیزری زمین پایه، میزان انرژی در دسترس بسیار بیشتر از یک ناوشکن یا رزم ناو مستقر در روی آب است.

برای فهم بهتر به این مثال توجه کنید: فرض کنیم سیستم لیزری مورد نظر ایران در اطراف پایگاه هوایی یا تاسیسات اتمی در نزدیکی اصفهان نصب شده است. مشخصا تامین انرژی برای یک لیزر چند مگاواتی با قدرت تخریب بسیار بالا کاملا در دسترس پدافند هوایی قرار دارد.

مزایای داشتن یک دفاع لیزری چیست؟

موشک‌های کروز، موشک‌های ضد رادار و بمب‌های هدایت شونده دورایستا از جمله مهم‌ترین تهدیدات بر علیه ایران در صورت بروز هر گونه درگیری نظامی ایران با آمریکا یا رژیم صهیونیستی محسوب می‌شوند. این کشور‌ها از روش ارسال تعداد بالایی از موشک‌های کروز به سمت هدف در موج اول حمله بهره می‌برند تا خصوصا سیستم‌های دفاع هوایی و راداری را نابود کرده و راه را برای تهاجم نظامی باز کنند.

سیستم‌های دفاع لیزری سرعت بالایی داشته و در حقیقت پرتابه آن‌ها با سرعت نور حرکت می‌کنند، تا زمانی که انرژی وجود داشته باشد، شلیک ادامه دارد و در عین حال شلیک هر پرتوی لیزر نیز بسیار ارزان بوده و برخی از منابع صنعتی و علمی هزینه شلیک هر پرتوی لیزری را در حد چند سنت اعلام کردند. امروزه نیز آمریکا، چین، روسیه و آلمان (و حالا ایران) هم به دنبال همین لیزر‌های متحرک یا ثابت کوتاه برد برای دفاع هوایی کوتاه برد برای دفاع از تاسیسات حساس رفته اند و به نظر به موفقیت‌هایی نیز در این زمینه رسیده اند. به نظر الان می‌توان با نوعی اعتماد گفت که سلاح‌های لیزری حداقل در بحث دفاع هوایی کوتاه برد به یک حقیقت عملیاتی رسیده اند.

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

یک سامانه دفاع لیزری در حال آزمایش برای نیروی هوایی آمریکا

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

سیستم دفاع هوایی کوتاه برد لیزری جدید ساخت روسیه

این مسئله این روز‌ها به یک حقیقت عملیاتی نیز رسیده است و به نظر در چند جای جهان نیز مورد استفاده قرار گرفته است. چینی‌ها در جیبوتی برای آمریکایی‌ها با سلاح‌های لیزری مشکل ساز شدند و گزارش‌های زیادی از ارسال اشعه لیزر به طرف چشم خلبانان آمریکایی در این کشور ارسال شده است. آمریکایی‌ها اعتقاد دارند که چینی‌ها مسئول این مسئله هستند.

چینی‌ها حداقل تاکنون، ۴ مدل سلاح لیزری مخصوص پیاده نظام توسعه داده و یک مدل سیستم ضد پهپاد لیزری کوتاه برد نیز ساخته اند. BBQ-۹۰۵، WJG-۲۰۰۲، PY ۱۳۱ A و PY ۱۳۲ A از جمله معروفترین نوع از این سلاح‌ها هستند. بخشی از این سلاح‌ها در اختیار ارتش چین و برخی دیگر از آن در اختیار نیرو‌های پلیس این کشور قرار گرفته است تا از آن در عملیات‌های ضد اغتشاش استفاده کنند. البته این کشور حداقل یک مورد سامانه دفاع لیزری زمین پایه و یک سیستم دریاپایه دفاع لیزری را نیز در دست توسعه دارد.

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

اسلحه لیزری WJG-۲۰۰۲

ترکیه نیز به نظر وارد ماجرای سیستم‌های دفاع کوتاه برد لیزری شده و برخی حتی اعتقاد دارند که سیستم‌های دفاع کوتاه برد لیزری ساخت این کشور برای اولین بار در درگیری‌های لیبی شرکت کرده و یک پهپاد ساخت چین که به نیرو‌های وفادار به امارات تحویل داده شده بوده است را نیز سرنگون کرده است. شرکت ترکیه‌ای Aselsan در تابستان سال ۲۰۱۸ میلادی اعلام کرده که با موفقیت یک سیستم دفاع کوتاه برد لیزری را برای مقابله با پهپادها، دفاع از پایگاه‌های نظامی و نابودی بسته‌های انفجاری توسعه داده و آزمایش کرده است.

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

سیستم دفاع لیزری توسعه یافته توسط Aselsan ترکیه

شرکت راین متال آلمان نیز در حال حاضر تلاش‌های بسیار گسترده‌ای را در بحث توسعه سیستم‌های دفاع کوتاه برد لیزری برای ارتش این کشور در دست اقدام دارد و خصوصا نیروی دریایی آلمان و ناوچه‌های کلاس Braunschweig از جمله گزینه‌های اصلی برای دریافت سلاح لیزری هستند. ژرمن‌ها هنوز جزییات خاصی از این سیستم لیزری را منتشر نکردند.

طلسم دستیابی ایران به سلاح لیزری شکسته شد/ دفاع سریع‌تر و راحت‌تر در برابر کروز‌ها و پهپاد‌های بیگانه با نسل جدید سامانه‌های پدافندی +جزییات

سیستم دفاع لیزری در حال توسعه توسط راین متال آلمان

مشخصا از آمریکا گرفته تا چین و روسیه و البته جمهوری اسلامی ایران مسیر طولانی برای رسیدن به سطوح بالاتر سلاح‌های لیزری مثل بحث توپ‌های سنگین لیزری برای درگیری با اهداف در فواصل بالاتر دارند، اما به نظر می‌رسد در این بخش هم ایران با سکوت و چراغی خاموش توانسته تا خود را به جمع معدود کشور‌هایی با توان تکنولوژی بالا در این بخش برساند که می‌تواند مکمل بسیار قوی و مهمی برای سامانه‌های پدافندی موجود در کشورمان باشد.

 

منبع:مشرق

انتهای پیام/

پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۵۵ - ۱۳۹۸/۰۶/۱۷
تبریک به رهبر عظیم انقلاب، تبریک به دانشمندان عزیز عرصه علم و دانش، تبریک به همه پاسداران غیور مرزهای ایران.
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
اپلیکیشن باشگاه خبرنگاران- صفحه خبر